Pan Młody jest autentyczną postacią Lucjana Rydla przedstawioną w sposób jaki widział go w dzień wesela Stanisław Wyspiański. Mężczyzna wywodzi się z inteligencji, pochodzi z miasta, a dokładnie z Krakowa. Bierze ślub z chłopką Jagną z Bronowic – jest to nielada wyczyn jak na czasy w których żył Pan Młody, jego rodzina odnosi się z dystansem do wyboru syna, traktuje chłopów z wyższością, a niekiedy pogardą. Z wypowiedzi Pana Młodego łatwo zauważamy jego fascynację ludowymi zwyczajami i wszystkim co związane ze wsią. Można by powiedzieć, że jego zachownie jest w tym kontekscie przesadne, a nawet zabawne. Chłopomania całkowicie ogarnia Pana Młodego. „Teraz ci mnie nic nie zwiedzie Takem pragnął, zboża, słońca...” Pan Młody jest zachwycony swoją piękną i młodą żoną, nie zwarza na jej pochodzenie, brak wykształcenia i prosty, zdroworozsądkowy język. Zachwyca się pięknem dziewczyny i jej ludowym strojem: „ja cię widzę z tą koroną, z tą koroną świecidełek, w tym rozmaitym gorsecie, jak lalkę dobytą z pudełek w Sukiennicach , w gibelotce: zapaseczka, gors, spódnica, warkocz we wstążek splotce” Jest również zaabsorbowany wiejską sielanką: „i ten spokuj i tę ciszę: sady, strzechy, łąki, gaje, orki, żniwa, słoty, maje.” Pan Młody uznaje, że do momentu poznania Jagi, żył w mieście „pośród murów szarej pleśni: wszystko było szare, stare”. Brakowało mu tam przestrzeni życiowej, którą odnalazł na wsi. W pewnym momencie w rozmowie z Rachelą stwierdza, że kiedyś to wszystko opisze. Tak naprawdę nie ma zbyt wielkiego pojęcia o życiu chłopów, demaskuje się w momencie gdy stwierdza: „od miesiąca chodzę boso, od razu się czuję zdrowo, chadzam boso, głową gołą” Podczas gdy po północy weselnikom ukazują się zjawy, Pana Młodego nawiedza Hetman. Widmo to zarzuca mężczyźnie, że „czepił się chamkiej dzieki”. Panna Młoda jest autentyczną postacią Jadwigi Mikołajczykówny. Pochodzi z podkrakowskich Bronowic. Jest przedstawicielką niższej klasy społecznej – chłopów. Jest młodą, piękną dziewczyną, miała szesnaście lat. Ma dwie siostry Marysie i Anne (Gospodynia). Panna Młoda przedstawiona przez Wyspiańskiego w Weselu całkowicie różni się charakterem, wiedzą, wychowaniem od rzeczywistej Jadwigi. Jagna przedstawiona w dramacie jest typową, pospolitą chłopską dziewuchą. Jest prosta, nie wykształcona, jej wypowiedzi są zdroworozsądkowe. W przeciwieństwie do panien z miasta nie interesuje się poezją. W pewnym miejscu Radczyni, która od początku powątpiewa w szczęśliwość takiego związku zarzuca jej: „no, ale o czym wy będziecie mówili (..) on wykształcony, ty bez szkół” Gdy pan młody proponuje jej by ściągnęła obgryzające ją buty, stwierdza zdawkowo: „Cza być w butach na weselu”. Jej język wypowiedzi jest również typowo wiejski. Widać wyraźny kontrast w sposobie wypowiadania się między nią, a np. Panem Młodym, Poetom czy Rachelą. Panna Młoda jest dobrze obeznana w zajmowaniu się gospodarstwem i tym co wiejskie. Wyspiański ostatecznie kompromituje postać tej osoby w Scenie 16, Aktu III. W śnie o Polsce dziewczyna gdy złota kareta wiezie ją „do Polski”, dziewczyna pyta: „A kaz tyz ta Polska, a kaz ta?” Dziennikarz jest w utworze Stanisława Wyspiańskiego obrazem realistycznej postaci Rudolfa Starzewskiego. Ma około trzydziestu lat. Pochodzi z miasta, jest wykształcony, jest przedstawicielem inteligencji. Stanowi istotną postać dramatu Wyspiańskiego. Mężczyzna mimo swojego młodego wieku był już osobą uznaną i cenioną, piastował stanowisko redaktora konserwatywnego dziennika „Czas”. Wynika to między innymi z rozmowy z Radczynią, która stwierdza „Pańska praca: rzecz serio”. W pierwszej scenie, aktu 1 możemy zaobserwować nastawienie Dziennikarza do chłopów. Traktuje ich z góry, z pogardą wedle ogólnie panujących w społeczeństwie tamtej epoki stereotypów. Do Czepca mówi: „wiecie choć, gdzie Chiny leżą (..) Ja myślę, że na waszej parafii świat dla was aż dosyć szeroki?”. Styl wypowiedzi dziennikarza jest typowy dla inteligencji, kokietuje on z dziewczynami przebywającymi na weselu. Odbicie jego osobowości możemy dostrzec w rozmowie ze zjawą Stańczyka. Błazen królewski zarzuca mu usypianie narodu, przedstawianie faktów w sposób zbyt wyidealizowany i upiekniony wręcz zakłamany. Rozmowa ze Stańczykiem porusza jego sumieniem: „Czy my mamy prawo do czego?!! Czy my mamy jakie prawo żyć...?” Otrzymuje od błazna jego atrybut „kadaceus polski” oraz nakaz by stał się narodowym przywódcą: „Masz tu kadaceus polski, mąć nim wodę, mąć.” Poeta to tak naprawdę Kazimierz Tetmajer – wskazuje na to wiele fragmentów z utworu Stanisława Wyspiańskiego. Był on bratem Gospodarza Wesela – Włodzimierza Tetmajera. Autor dramatu przedstawia go z całym należytym szacunkiem jaki przysługiwał uznanemu poecie. Nazywa go „żurawiem” – ze względu na podróżnicze życie Tetmajera. Poeta posługuje się poetyckim językiem, potrafi zgrabnie filtrować z pannami – Maryną i Rachelą. Wspólnie z Rachelą jest inicjatorem zdarzeń fantastycznych w dramacie. W widzeniu Poeta rozmawia z Rycerzem, który łapie go za rękę i karze mu czym prędzej wsiąść „na koń, zbudź się ty żak, (..) ty lecieć masz jak ptak”. Poeta jest człowikiem pesymistycznie nastawionym do otaczającego go świata, reprezentuje dekadencki nastrój epoki. Odnosi się krytycznie do fascynacji Pana Młodego chłopomanią. Radczyni – ciotka Pana Młodego, przedstawicielka inteligencji, mieszczanka, pochodzi z Krakowa. Odnosi się z wyższością w stosunku do chłopów. Wykazuje się brakiem znajomości życia na wsi, pyta Kliminę jesienią czy już posiali na roli – choć jest to sezon zbiorów. W końcu stwierdza, że życie tych dwóch stanów jest nie do pogodzenia: „Wyście sobie, a my sobie. Każdy sobie rzepkę skrobie”. Jest gorącą oponętką zawieranego małożeństwa, nie wierzy w przyszłość takiego związku. Stwierdza, że decyzja Pana Młodego była niejako „skokiem w studnie”. Co prawda przyznaje urodę Pannie Młodej jednak potem z pogardą dodaje: „no, ale o czym wy będziecie mówili (..) on wykształcony, a ty bez szkół”. Gospodarz to tak naprawde Włodzimierz Tetmajer. Pochodzi z miasta, poślubił jednak chłopkę Hanusię stąd wykazuje się dobrą znajomością życia na wsi. Jak mówi „Już lat dziesięć pośród [chłopów] siedzę”. Posiada w Bronowicach mały dworek, w którym odbywa się wesele. Mimo, że jest inteligentem potrafi docenić również zwykłego chłopa, stwierdza: „A bo chłop i ma coś z Piasta, coś z tych królów Piastów – wiele! (...) chłop potęga jest i basta.” Stąd i chłopi darzą go szacunkiem i życzliwością. Gospodarz opisuje chłopów jako ludzi z temperamentem, którzy potrafią być porywczy i zacięci w boju. Przypomina sobie wydarzenia rabacji galicyjskiej w której to chłopi dokonali rzeźi na szlachcie. W pewnym momencie nawet obawia się powrotu wydarzeń z przeszłości „To, co było, może przyjś”. Wciąż wierzy w odzyskanie przez polski niepodległości. Włodzimierz z charakteru jest dobrym człowiekiem, ceniących zdanie innych. Jest uległy w stosunku do swojej żony Hanusi. To właśnie do niego przychodzi Wernyhora z rozkazami zwołania powstania narodowego. Jest to idealna postać stworzona do tego celu – patriota, wykształcony, mający uznanie wśród chłopów, wszyscy się go słuchają na wsi. Mimo, że bierze sobie wizytę Wernyhory do serca i natychmiast każe Jaśkowi zwołać lud nie potrafi nad wszystkim zapanować. Znurzony zmęczeniem, upity alkoholem zasypia w decydującym momencie. Wybudzony przez Czepca nie może sobie przypomnieć całego zdarzenie, ostatecznie nie jest w sanie zorganizować pospolitego ruszenie, choć gdzieś w duszy, gdzieś w sercu pragnie by Polska odzyskała niepodległość. Rachela jej postać odnosi się do rzeczywistej osoby Józefy Pepy Singer. Wyspiański przedstawił ją jednak w zupełnie innym świetla niż dziewczyna ta była w rzeczywistości. Bohaterka Wesela jest młodą pannicą, córką żyda prowadzącego w Bronowicach karczmę. Jest oczytana, bystra, inteligentna. Mimo braku większego wykształcenia zna się na poezji, postępuje za obecnymi trendami takimi jak młodopolski dekadentyzm czy fascynacja chłopomanią. Wedle własnej relacji Rachela przyszła na wesele z ciekawości: „Jedna mnie tu zwiodła chmurka, jedna mgła, opery nocy; ta chałupa rozświecona, jak arka w powodzi” Poeta docenia poetyczny i wzniosły styl wypowiedzi dziewczyny, mówi do niej: „Pani poezją przesiąkła; ledwo słówek parę brząkła” Jest kobietą wyemancypowaną, jej ojciec przedstawia ją w następujący sposób: „Jakie tylko książki są, to czyta, a i ciasto gniecie wałkiem, była w Wiedniu na operze, w domu sama sobie pierze, no, zna cały Przybyszeski, a włosy nosi w półkole, jak włoscy w obrazach anieli” Jest również inicjatorką wydarzeń fantastycznych w dramacie: „Chcę poetyczności dla was i chcę ją rozdmuchać; zaproście tu na Wesele wszystkie dziwy, kwiatki, krzewy, pioruny, brzęczenia, śpiewy...” Czepiec to tak naprawdę Błażej Czepiec. Jest mieszkańcem wsi, godnym reprezentantem warstwy chłopskiej. Jest otwarty i szczery w rozmowa, nie ma trudności, ani żadnych barier w porozumiewaniu się z inteligencją ludźmi wykształconymi. Czepiec jest osobą, która ma własne poczucie wartości. To on w rozmowie z Dziennikarzem rozpoczyna dramat Wyspiańskiego. Przedstawiony jest jako osoba interesująca się aktualną sytuacją polityczną w kraju i na świecie. Pyta Dziennikarza: „Cóż tam, panie, w polityce? Chińczycy trzymają się mocno!?” Jest odważny, waleczny, zadziorny, często skory do bitki i walki o swoje prawa. Opowiada zdarzenie w którym pobił się z jednym żydem: „Tego Zyda, było, jak go hukne w pysk juzem myśloł, że sie stocył, on sie tylko krwiom zamrocył, a nie upod, bo był ścisk.” Wykazuje chęć do walki o niepodległośc kraju: „jakby kiedy co do czego, (..) ino kto by nos chioł użyć kosy wissom nad boiskiem.” Czepiec widzi potrzebę ogólnonarodowej jedności, unika podziałów pomiedzy chłopów i panów: „Ja chce, by sie ludzie brali, zeby sie jako garnęli, zeby sie tak w kupe wzięli” Mimo wiejskiego pochodenia i braku wykształcenia jest osobą bystrą, potrafi zrozumieć i zważyć słowa Poety czy Dziennikarza. Do Poety w pewnym momencie stwierdza „Pon latawiec!”. Sam potrafi się przynać do własnego uporu i zawziętości mówiąc: „Zawzięty jestem okropnie, po co mi sie pies sprzeciwio.” Jego wadą może być to, że zbyt dużo pije co wespól z jego zawadiackim charakterem stanowi niemal mieszankę wybuchową. Potrafi bezustanku wykłucać się z muzykantem podczas Wesela, by zagrał mu piosenkę za którą zapłacił. Nic nie pomagają tłumaczenia muzykanta, że już grał dla niego. Swój upór demonstruje również w momencie gdy posłyszawszy o zrwyie narodowym i nieznajomym przybyszu z rozkazami dobija się do Gospodarza. Budzi go, a następnie przez długi czas próbuje wymóc na nim by ten przypomniał sobie z kim się widział i co należy zrobić. Staje na czele zgromadzonych uzbrojonych w kosy chłopów. Jasiek tak naprawde nazywał się Jan Mikołajczyk. Jest bratem Panny Młodej. Przez Wyspiańskiego przedstawiony jest on jako żywy, młody, energiczny chłopak. Był drużbą weselnym. Śmiało zapraszał do tańca i podrywał panny na weselu. Do Haneczki po tańcu mówi: „Ja bo się panienką pieszcze jak jakim świętym obrazkiem, jak pisanką, malowaną.” Zdaje sobie sprawe ze swojego pochodzenia, wie iż nie może liczyć u panien z miasta na większe względy mimo to cieszy się zabawą i weselem. W scenie 34 aktu pierwszego śpiewa piosenkę: „Zdobyłe se pawich piór, nastroiłem pawich piór (..) postawie se pański dwór!” Chłopach marzy sobie o bogactwie puki co jednak może sie poszczycić jedynie czapką z pawich piór. Między czasie rywalizuje z Kasprem o względy Kasi. W końcu to jemu Gospodarz wręcza „złoty róg” otrzymany od Wernyhora i nakazuje zwołać chłopów z całej okolicy. „Przleć, przeleć w cztery strony; pukaj w okna, zakrzycz „musi”; niech tu staną przed świtem (..) chłopy z ostrzem rozmaitem.” Jasiek jednak jako, że jest młody, nieroztropny nie wykonuje należycie powierzonego mu zadania. Co prawda skutecznie zwołuje tłumy chłopów na gościniec, jednak gubi po drodze „złoty róg” schylając się po czapkę z pawich piór, która spadała mu z głowy. Można by to interpretować, że bardziej troszczył się o własny majątek i to co posiadał niż zabiega o przyczynienie się do odzyskania niepodległości przez Polskę. Gdy wraca z rana nie jest w stanie nic zdziałać bez „złotego roku” wszyscy są w stanie unieruchomienia, jakiegoś przedziwngo uśpienia – chłopak wie, że by ich wzbudzić potrzebuje powierzonego mu atrybutu, który zgubił. Następnie wykonuje bezwiednie polecenia chochoła i patrzy jak wszyscy tańczą chocholi taniec nie zwracając na niego uwagi. Chochoł śpiewa: „miałeś chamie złoty róg”. Ojciec – jest z pochodzenia chłopem. Ma dwie córki Marysie i Jage. Na pytanie córki czy cieszy się weselem odpowiada: „Niech sie bawią, niech sie weselą; tela tego, co te pare dni - a potem, jak sie pobierą, to już mnie do nich nic, niech se ta na swoich żarnach mielą”. Wyraża się również bez złudzeń o Weselu jego córki z panem, dobrze zna powodu dla których Pan Młody wychodzi za chłopke: „A bo lo nich to rzecz nowa, co jest lo nos rzeczą starą, inszą sie ta rzondzom wiarą, przypatrujom sie jak czarom.” W rozmowie z Marysią mówi,że jest niebogatym, wiejskim człowiekiem oraz że nie może jej pomóc w spłacie posagu. „Jo patrze swego – jo niebogaty; posłaś, toś posła”. Żyd – jest ojcem Racheli, właścicielem wiejskiej karczmy. Wynajmuje lokal u Księdza, robi z nim interesy. Miejscowi wołają na niego Mosiek. Należy do osób które niepochlebnie wypowiadają się o mezaliansie Pana Młodego z chłopką: „pan się narodowo bałamuci, panu wolno – a to ładny kraj - to już było.” Dowiadujem się również, że Czepiec jest mu dłużny pieniądze. Ksiądz – pochodzi ze wsi, robi interesy z Żydem – wynajmuje mu lokal pod karczme. Żyd narzeka, że zdziera z niego wysoki czynsz. Ksiądz ubiega się o stanowisko kanonika ma jednak z tym pewne trudności ze względu na swoje pochodzenia. Sam o sobie mówi: „Są i tacy, co mną gardzą, żem jest ze wsi, bom jest z chłopa. Patrzą koso – zbędą prędko” autor: Michał Ziobro

W skrócie Zyskaj dostęp do setek lekcji przygotowanych przez ekspertów! Wszystkie lekcje, fiszki, quizy, filmy i animacje są dostępne po zakupieniu subskrypcji. W tej lekcji: Wesele – postacie,chłopi i inteligencja w Weselu,Wesele – charakterystyka bohaterów. 7-dniowy dostęp Wypróbuj bezpłatnie portal Dostęp do 9 przedmiotów 7 dni zupełnie za darmo! Tylko dla nowych użytkowników Bez podawania danych karty lub Kup dostęp do Miesięczny dostęp do wszystkich przedmiotów Dostęp do 9 przedmiotów Płatność co miesiąc Zrezygnuj kiedy chcesz! 19,90Płatne co miesiąc Zrezygnuj w dowolnym momencie Kontynuuj RABAT 15% Roczny dostęp do wszystkich przedmiotów Dostęp do 9 przedmiotów Korzystny rabat Jednorazowa płatność Korzystasz bez ograniczeń przez cały rok! 84,15 7,01 zł / miesiąc Jednorazowa płatność Kontynuuj lub kup dostęp przedmiotowy Dostęp do 1 przedmiotu na rok Nie lubisz kupować kota w worku? Sprawdź, jak wyglądają lekcje na Dla Ucznia Sprawdź się Filmy do tego tematu Materiały dodatkowe cyganeria artystyczna zjawisko socjologiczne XIX wieku; nieformalne, choć wyraźnie wyodrębnione ugrupowania artystów; na ziemiach polskich cyganeria skupiła się w Krakowie wokół postaci Stanisława Przybyszewskiego; artyści manifestowali swoją odrębność strojem (np. czarna peleryna), sposobem zachowania łamiącym reguły społeczne, moralne; stawali w opozycji do ustabilizowanego mieszczańskiego życia; nie mieli stałych dochodów, nadużywali alkoholu, większość czasu spędzali w różnych lokalach, kawiarniach (np. Jama Michalikowa w Krakowie, kawiarnia Schmidta, Paon)Stanisław Przybyszewski (1868–1927); dramaturg, pisarz, poeta, członek bohemy, dekadent; od 1889 r. przebywał w Berlinie (zapisał się na studia architektoniczne i medyczne, ale ich nie ukończył – za kontakty z ruchem robotniczym został wydalony z uczelni); obracał się w kręgach artystycznych (poznał Edvarda Muncha); w Berlinie pracował dorywczo, pisał ( eseje inspirowane myślą Nietzschego), był współzałożycielem czasopisma berlińskiej bohemy „Pan”; związał się z Martą Foerder – miał z nią troje dzieci, lecz nie interesował się ich losem (odrzucona kobieta popełniła samobójstwo, będąc w czwartej ciąży); w 1893 r. poślubił Dagny Juel, norweską pianistkę, z którą miał dwoje dzieci; Przybyszewski wdawał się w liczne romanse – dla niego Jadwiga Kasprowiczowa rozwiodła się z mężem; wokół Przybyszewskich skupiało się życie artystyczne; w 1898 r. objął redakcję krakowskiego „Życia” i stał się kluczową postacią Młodej Polski; w 1906 r. z Jadwigą przeniósł się do Monachium; po wojnie mieszkał kolejno w Toruniu, Zakopanem, Bydgoszczy, Gdańsku, ostatecznie otrzymał propozycję pracy z kancelarii prezydenta Stanisława Wojciechowskiego i zamieszkał w Warszawie; aby się utrzymać, jeździł po Polsce z odczytami o literaturze; pod koniec życia wrócił w rejony rodzinne na Kujawy; nawrócił się też na katolicyzm; twórczość, a przede wszystkim osobowość Przybyszewskiego uczyniły z niego legendę już za życiaTadeusz Boy-Żeleński (1874–1941); tłumacz, pisarz, poeta, satyryk, działacz społeczny; studiował medycynę, ale prowadził też hulaszczy tryb życia (hazard, alkohol); popadł w długi, które chciał spłacić wojskowym stypendium (musiał je potem odsłużyć w armii austro-węgierskiej, ale przez symulowanie choroby psychicznej został zwolniony ze służby); nieodłączny towarzysz Przybyszewskiego, zakochany w jego żonie; pracował jako lekarz w Szpitalu św. Ludwika w Krakowie; kiedy pojechał na stypendium do Paryża, zafascynował się francuską literaturą (dokonał licznych jej przekładów); po powrocie w 1906 r. pisał teksty do literackiego kabaretu „Zielony Balonik”; w 1919 r. zrezygnował z pracy lekarza i przyjął stanowisko recenzenta w krakowskim „Czasie”; od 1922 r. mieszkał w Warszawie, gdzie był kierownikiem literackim w Teatrze Polskim, a także w latach 30. kierował kliniką promującą świadome macierzyństwo; po wybuchu II wojny światowej wyjechał do Lwowa; popierał agresję radziecką na Polskę (jego zdaniem przyniosła kres zacofanej Polsce szlacheckiej); został zamordowany przez Niemców wraz z grupą lwowskich profesorów

Rozmowa Poety i Gospodarza toczy się na weselu Pana Młodego i Panny Młodej - artysty i chłopki. Obaj bohaterowie wywodzą się z inteligencji, chociaż Gospodarz od dziesięciu lat mieszka na wsi. - Mają swoje pierwowzory Poeta - pierwowzorem był Kazimierz Przerwa - Tetmajer dekadent, Gospodarz - Włodzimierz Tetmajer - jego przyrodni brat ożeniony z chłopką, malarz. - dyskusja bohaterów dotyczy roli poezji i artysty a także jest refleksją obu bohaterów o narodzie Poeta: - Poeta marzy o napisaniu wielkiego dzieła, chciałby stworzyć potężnego bohatera, rycerza na wzór tych potężnych herosów z przeszłości (może to być nawiązanie do planów Tetmajera - chciał napisać poemat o Zawiszy Czarnym) - Poeta snuje plany, wymyśla scenerię swojego utworu - błędny rycerz, opustoszały zamek, prosty lud - nawiązanie do romantycznej i średniowiecznej scenerii - jego pragnieniem jest wielkość, wspaniałe cele, chciałby wzbić się jako artysta ponad przeciętność, a tymczasem dopada go pospolitość - Poeta żali się na przytłaczającą rzeczywistość, która odbiera natchnienie, nie pozwala rozwinąć skrzydeł - Poezja ma porywać serca, popychać do działania, tymczasem Poetę ogarnia zniechęcenie - jak dekadent pogrąża się w niemocy -Poeta jest świadomy, że w swojej twórczości goni za majakami, że pisze o tym co dziwne, co przypomina senne marzenie, co nie ma związku z rzeczywistością i tym co realne - Polacy zapatrzeni w przeszłość, żyją swoją chwalebną historią, nie chcą zmierzyć się z problemami współczesności, - Złudzenia, marazm inteligencji - Inteligencja wpatrzona w chłopów - ludomania Gospodarz: - Literatura narodowa ma w sobie wzniosłość i patos, pokazuje wielkich i wybitnych bohaterów, ale niewielu tę twórczość rozumie - w każdym Polaku drzemie potencjalnie zdolność do czynu - każde pokolenie ma swojego bohatera, wielką postać, ale ta wielkość przepada i gaśnie - Gospodarz podziela zachwyt chłopstwem - chłop ma w sobie coś królewskiego - godność, siłę i potęgę Wnioski: - podobieństwa i różnice w sądach obu bohaterów - kontrast między marzeniami i pragnieniami inteligencji a ich czynami - postrzeganie poezji narodowej jako dzieł natchnionych/niezrozumiałych - wpatrzenie w chłopów - ironia Poety/ autentyczny zachwyt Gospodarza - naród żyjący przeszłością, niezdolny do zjednoczenia, pogrążony w chocholim tańcuDodaj artykuł aby odblokować treśćRozmowa Poety i Gospodarza toczy się na weselu Pana Młodego i Panny Młodej - artysty i chłopki. Obaj bohaterowie wywodzą się z inteligencji, chociaż Gospodarz od dziesięciu lat mieszka na wsi. - Mają swoje pierwowzory Poeta - pierwowzorem był Kazimierz Przerwa - Tetmajer dekadent, Gospodarz - Włodzimierz Tetmajer - jego przyrodni brat ożeniony z chłopką, malarz. - dyskusja bohaterów dotyczy roli poezji i artysty a także jest refleksją obu bohaterów o narodzie Poeta: - Poeta marzy o napisaniu wielkiego dzieła, chciałby stworzyć potężnego bohatera, rycerza na wzór tych potężnych herosów z przeszłości (może to być nawiązanie do planów Tetmajera - chciał napisać poemat o Zawiszy Czarnym) - Poeta snuje plany, wymyśla scenerię swojego utworu - błędny rycerz, opustoszały zamek, prosty lud - nawiązanie do romantycznej i średniowiecznej scenerii - jego pragnieniem jest wielkość, wspaniałe cele, chciałby wzbić się jako artysta ponad przeciętność, a tymczasem dopada go pospolitość - Poeta żali się na przytłaczającą rzeczywistość, która odbiera natchnienie, nie pozwala rozwinąć skrzydeł - Poezja ma porywać serca, popychać do działania, tymczasem Poetę ogarnia zniechęcenie - jak dekadent pogrąża się w niemocy -Poeta jest świadomy, że w swojej twórczości goni za majakami, że pisze o tym co dziwne, co przypomina senne marzenie, co nie ma związku z rzeczywistością i tym co realne - Polacy zapatrzeni w przeszłość, żyją swoją chwalebną historią, nie chcą zmierzyć się z problemami współczesności, - Złudzenia, marazm inteligencji - Inteligencja wpatrzona w chłopów - ludomania Gospodarz: - Literatura narodowa ma w sobie wzniosłość i patos, pokazuje wielkich i wybitnych bohaterów, ale niewielu tę twórczość rozumie - w każdym Polaku drzemie potencjalnie zdolność do czynu - każde pokolenie ma swojego bohatera, wielką postać, ale ta wielkość przepada i gaśnie - Gospodarz podziela zachwyt chłopstwem - chłop ma w sobie coś królewskiego - godność, siłę i potęgę Wnioski: - podobieństwa i różnice w sądach obu bohaterów - kontrast między marzeniami i pragnieniami inteligencji a ich czynami - postrzeganie poezji narodowej jako dzieł natchnionych/niezrozumiałych - wpatrzenie w chłopów - ironia Poety/ autentyczny zachwyt Gospodarza - naród żyjący przeszłością, niezdolny do zjednoczenia, pogrążony w chocholim tańcu

Autor: rozpocznij naukę Stanisław Wyspiański. Gatunek literacki: rozpocznij naukę dramat młodopolski („teatr ogromny”). Dwa plany dramatu: rozpocznij naukę realistyczny (konwencja szopki) oraz fantastyczny. Problem: rozpocznij naukę sojusz inteligencji z chłopami oraz problem szans na odzyskanie niepodległości. Style: rozpocznij naukę realizm, symbolizm, impresjonizm. miejsce akcji: rozpocznij naukę Cała akcja toczy się w podkrakowskich Bronowicach, w jednej izbie zwanej świetlicą, czas akcji: rozpocznij naukę Akcja i czas są zdeterminowane przez prawdziwe wydarzenia. Dramat rozgrywa się w nocy z 20 na 21 listopada 1900 roku, w noc oczepin Dramat jako wielka synteza sztuk: rozpocznij naukę Wyspiański twierdził, że na scenie, prócz warstwy literackiej, powinny współistnieć inne przejawy sztuki, takie jak malarstwo, muzyka czy poezja Akt I rozpocznij naukę Trwa wesele krakowskiego poety i jego wybranki. Gośćmi są zarówno ludzie z wyższych sfer, jak i mieszkańcy Bronowic. Z początku obserwujemy relacje między nimi - część Krakowian jest uprzedzona do chłopów, część wręcz przeciwnie - np. Pan Młody jest bardzo zafascynowany ich życiem, natomiast Dziennikarz traktuje chłopów z wyższością. Pod koniec aktu I państwo młodzi za namową Racheli, w żartach, zapraszają na uroczystość chochoła stojącego w sadzie oraz każdego, kogo ze sobą weźmie. Akt II (a) rozpocznij naukę Kiedy wybija północ, do izby, w której córka gospodarza usypia małe dziecko, wchodzi Chochoł. Następnie Marysi ukazuje się widmo jej zmarłego przed laty narzeczonego. Do Dziennikarza przybywa Stańczyk, nadworny błazen Zygmunta Starego, który przypomina mu o niewoli narodowej (Polska była wtedy pod zaborami). Poecie ukazuje się Rycerz symbolizujący minioną chwałę i siłę narodu. Przed Panem Młodym stawia się Hetman Branicki uważany za symbol zdrady. Akt II (b) rozpocznij naukę Dziadowi ukazuje się Jakub Szela - chłopski przywódca rzezi galicyjskiej. Do Gospodarza przybywa Wernyhora, aby wezwał on lud do powstania. Daje mu szczegółowe wytyczne oraz złoty róg, w który należy w odpowiedniej chwili zadąć, aby zachęcić ludzi do walki o wolność. Gospodarz jest zmęczony, więc róg przekazuje Jaśkowi i idzie spać. Chłopak ma za zadanie powiadomić chłopów, żeby o świcie stawili się uzbrojeni pod kaplicą. Akt III (a) rozpocznij naukę Zbliża się świt, goście są zmęczeni, rozmawiają. Czepiec próbuje obudzić Gospodarza, kiedy w końcu mu się udaje, ten z początku nie pamięta co działo się w nocy, ale z czasem wszystko sobie przypomina. Wezwani przez Czepca chłopi z kosami przybywają i wszyscy z niecierpliwością oczekują na znak. Kiedy w oddali słychać tętent kopyt ludzie nieruchomieją - do pomieszczenia wbiega Jasiek i uświadomiwszy sobie, że miał zadąć w róg, próbuje go znaleźć, jednak bez skutku. Akt III (b) rozpocznij naukę Nagle za nim pojawia się Chochoł i mówi Jaśkowi, że ten zgubił róg, kiedy sięgał po czapkę z pawim piórem. Zdesperowany chłopak bezskutecznie próbuje obudzić wszystkich obecnych w izbie. W końcu Chochoł zaczyna grać na skrzypcach, a wszyscy podrywają się i tańczą w rytm. Słynne cytaty rozpocznij naukę """Trza być w butach na weselu"", ""Miałeś, chamie, złoty róg, miałeś, chamie, czapkę z piór: czapkę wicher niesie, róg huka po lesie, ostał ci się ino sznur, ostał ci się ino sznur”, ""Wyście sobie, a my sobie, każden sobie rzepkę skrobie""" Gospodarz rozpocznij naukę Włodzimierz Tetmajer, malarz, ożenił się z chłopką Anną Mikołajczykówną. Znany i lubiany zarówno wśród chłopów, jak i krakowian. Ponieważ mieszka w Bronowicach, zdążył już poznać i zrozumieć chłopów. W noc wesela przychodzi do niego Wernyhora. Niestety, okazuje się, że Gospodarz jest niezdecydowany, nie ma za grosz umiejętności przywódczych, czy konsekwencji w działaniu. Ostatecznie, zamiast wziąć na siebie brzemię rozpoczęcia powstania, postanawia powierzyć je nieodpowiedzialnemu Jaśkowi. Pan Młody rozpocznij naukę Lucjan Rydel, poeta, żeni się z chłopką Jadwigą Mikołajczykówną. Jego zafascynowanie chłopskim życiem można określić jako przykład młodopolskiej ludomanii (chłopomanii). Rydel niesamowicie zachwyca się żoną, adoruje ją na każdym kroku. W jego głowie żyje poezja i marzenia, można powiedzieć, że "patrzy na świat przez różowe okulary". Uważa chłopskie życie za coś cudownego, wieczną sielankę i samą przyjemność, chociaż tak naprawdę nie zna i nie rozumie obyczajów panujących na wsi. Panna Młoda rozpocznij naukę Jadwiga Mikołajczykówna, siostra Anny, piękna, młoda i dostojna kobieta. Jest zdystansowana do tego, co dzieje się wokół, pragnie być "pełnoprawną" gospodynią, tak jak Anna. Jadwigę denerwuje gadatliwość męża i jego poetyckie zapędy, nie jest romantyczna, jak on. Między nią, a Panem Młodym widać różnicę w postrzeganiu świata i sposobie myślenia. Poeta rozpocznij naukę Kazimierz Przerwa-Tetmajer, jest bratem Gospodarza i młodopolskim poetą. W jego twórczości dominują pesymistyczne nastroje związane z bezsensownością istnienia - dekadentyzm. Na weselu głównie flirtuje z kobietami - Maryną i Rachelą. Poetę cechuje sztuczność - na siłę pogrąża się w smutku, tracąc szczerość uczuć. Jego poezja jest pozbawiona autentycznego znaczenia a on sam, według Rycerza, który mu się objawił, stał się "skrzydlatym ptakiem", zamiast być "zwiastunem". Dziennikarz rozpocznij naukę Rudolf Starzewski, redaktor krakowskiego konserwatywnego pisma "Czas". Uważa się za lepszego od chłopów, nie traktuje ich jako siły narodowej, kpi z ich zainteresowania polityką i sprawami narodowymi. Udaje zrozpaczonego, zmartwionego patriotę. Poprzez swoje zachowanie stara się ukryć prawdziwe przez niego postrzeganie rzeczywistości, czyli fakt, iż zaakceptował sytuację w Polsce, jest bierny i bezkrytyczny. Stańczyk, który ukazał mu się w noc wesela, próbuje wzbudzić w nim poczucie wstydu. Rachela rozpocznij naukę Pepa Singer, córka Żyda, karczmarza. Uosobienie poezji według Poety. Cechuje się typową młodopolską wrażliwością, jest modnie ubrana i uczesana. Można podsumować ją, jako kobietę młodopolską - pełną wdzięku, kobiecą, niezależną artystkę. Żyd rozpocznij naukę Hersz Singer, bronowicki karczmarz, ojciec Racheli. Żyd bardzo kocha i dba o swoją córkę, co jest dość zaskakujące w porówaniu do jego innych cech. Na weselu nie jest mile widziany przez wszystkich, a zwłaszcza przez swoich dłużników. To osoba, która zawsze pilnuje interesów. Nawet w trakcie zabawy dyskutuje o spłacie pożyczki przez Czepca z Księdzem, który jest jego partnerem. SInger jest rzeczowy, konretny, gospodarczy, patrzy na wesele Rydla z chłopką krytycznie. Ksiądz rozpocznij naukę Żyd płaci mu czynsz za karczmę, poza tym są partnerami w interesach. Dzięki niemu Czepiec przekonuje się do oddania długu Żydowi. Jako ksiądz ma duży autorytet i wszyscy liczą się z jego zdaniem. Do małżeństwa państwa młodych odnosi się sceptycznie. Dziad rozpocznij naukę Przeżył rabację galicyjską i wciąż nie może się pogodzić z bolesnymi wspomnieniami. Martwi się, że podobna rzeź znowu może mieć miejsce. W nocy objawia mu się zjawa Jakuba Szeli, przywódcy rabacji galicyjskiej. Czepiec rozpocznij naukę Błażej Czepiec jest wójtem i starostą weselnym. Mzna o nim powiedzieć, że jest to typowy chłop. Zawzięty, porywczy, uparty i niezbyt rozgarnięty - najpierw działa, a później myśli. Interesuje się polityką i śledź aktualne wydarzenia. W każdej chwili jest gotów rozpocząć walkę za wolną Polskę. Inni bohaterowie realistyczni rozpocznij naukę Inteligencja: Radczyni, (ciotka Pana Młodego), Zosia i Maryna, Maria, Haneczka (siostra Pana Młodego), Nos. Chłopi: Gospodyni (Anna Mikołajczykówna żona Gospodarza), Marysia, Jasiek (brat Panny Młodej, zgubił złoty róg), Kuba (brat Panny Młodej), Ojciec, Klimina (siostra Czepca), Kasper (syn Czepca), Wojtek, Isia (córka Gospodarza). Wernyhora rozpocznij naukę Legendarny ukraiński wieszcz. Ukazuje się Gospodarzowi i wzywa do powstania. Przekazuje mu też złoty róg i wskazówki, co zrobić, żeby powstanie się powiodło. Jest symbolem pojednania, walki i wolności. Przedstawiony jako "dziad z lirą". Chochoł rozpocznij naukę Konstrukcja ze słomy zakładana zimą, w celu ochrony roślin (krzaków róży). W dramacie Chochoł zostaje przez państwa młodych "zaproszony" na wesele. Przychodzi wraz z innymi postaciami fantastycznymi w nocy i ukazuje się Isi, która go odpędza. Chochoł symbolizuje idee wyzwoleńcze, odrodzenie. Na końcu dramatu Chochoł gra hipnotyczną i pełną pesymizmu melodię, przez co można też postrzegać go jako istotę bierności, upadku. Stańczyk rozpocznij naukę Nadworny błazen króla Zygmunta Starego znany z mądrości i dużej wiedzy politycznej. Ukazując się Dziennikarzowi, wytakuje mu bierność, zakłamanie i "usypianie" narodu swoimi działaniami dziennikarskimi. Rycerz rozpocznij naukę Zawisza Czarny, jest symbolem męstwa, siły, odwagi. Widzi go Poeta - Rycerz chce ożywić jego poezję, tknąć w niego ducha walki i patriotyzmu. Hetman rozpocznij naukę Hetman Branicki, symbolizuje zdradę. Reprezentuje sarmacki pogląd, uważa, że szlachta nie powinna bratać się z chłopami. Uważa, że najważniejsze jest dbanie o własny interes. Upiór rozpocznij naukę Widmo Jakuba Szeli, przywódcy rabacji galicyjskiej. Symbolizuje zbrodnie rabacji, o których należy pamiętać i nie lekceważyć. Ukazuje się Dziadowi. Widmo rozpocznij naukę Zmarły na gruźlicę narzeczony Marysi, ukazuje się właśnie jej. Symbolizuje utraconą miłość i cierpienie.

Liczba wyników dla zapytania 'lektury i ich bohaterowie': 10000+ Lektury i ich bohaterowie Połącz w parywg Noname3549 Bohaterowie lektur - 5 klasa Połącz w parywg Emilaw Klasa 5 Polski Bohaterowie Lektury Lektury i ich autorzy Połącz w parywg Agatem Klasa 6 Klasa 7 Klasa 8 BOHATEROWIE I ICH TWÓRCY Znajdź paręwg Biblioteka5 "Kajko i Kokosz. Szkoła Latania" - bohaterowie lektury Znajdź paręwg Jjaneczek BOHATEROWIE I ICH ROLA W POWIEŚCI Sortowanie według grupwg Zuzannakrótki Bohaterowie lektury "Doktor Dolittle i jego zwierzęta" Koło fortunywg Lucynapa Klasa 2 Klasa 3 Bohaterowie komiksu i ich twórcy Połącz w parywg Betalud Klasa 4 Polski Bohaterowie Baśni i ich rekwizyty Odkryj kartywg Sylk Bohaterowie "Wesela" i ich pierwowzory Połącz w parywg Renawod Bohaterowie lektury ,,Kajko i Kokosz. Szkoła latania" Rysunek z opisamiwg Adma987 Klasa 4 Polski Oskar i Pani Róża/ bohaterowie lektury Znajdź słowowg Polaemilia Bohaterowie lektury Połącz w parywg Natkapompa18 Bohaterowie lektury Znajdź słowowg Aniawaz007 Klasa 3 Lekturka - Pilot i ja - bohaterowie Znajdź słowowg Msobczak1 Klasa 1 Polski LEKTURY Bohaterowie lektury "Cukierku, ty łobuzie!" Połącz w parywg Klasa1 Klasa 1 Klasa 2 Klasa 3 Bohaterowie lektury "Detektyw Pozytywka" Połącz w parywg Mwalkow Klasa 2 lektury Bohaterowie lektury - Magiczne drzewo Sortowanie według grupwg Pati8 Klasa 4 Polski Karolcia bohaterowie lektury O rety! Krety!wg Monika226 Klasa 3 Polski BOHATEROWIE LEKTURY "DETEKTYW POZYTYWKA" Koło fortunywg Cizmowska2017 Klasa 2 Klasa 2 Pisarze i ich bohaterowie - wersja lekturowa Połącz w parywg Bibliotecznykacik Folwark zwierzęcy - bohaterowie i ich pierwowzory Połącz w parywg Katiaa2 Klasa 7 Klasa 8 Polski Bohaterowie lektury Mikołajek Wisielecwg Sarasurdusiek Klasa 4 Polski BOHATEROWIE LEKTURY "DETEKTYW POZYTYWKA" Koło fortunywg Cichockahelena6 Bohaterowie lektury "Karolcia" Połącz w parywg Mwalkow Klasa 3 lektury Bohaterowie książek kryminalnych i ich autorzy Odkryj kartywg Edytakranc Pisarze i ich bohaterowie - wersja retro ;) Połącz w parywg Bibliotecznykacik BOHATEROWIE I ICH CECHY "DRZEWO DO SAMEGO NIEBA" Sortowanie według grupwg Mmidziak Klasa 2 Edukacja wczesnoszkolna Balladyna - bohaterowie Połącz w parywg Meluapaniodpolskiego Klasa 7 Klasa 8 Polski lektury Bohaterowie naszych lektur Połącz w parywg Marzenaswitek Klasa 4 Polski Lektury Mikołajek - dziecięcy bohaterowie opowiadań. Rysunek z opisamiwg Meluapaniodpolskiego Klasa 4 Polski lektury Bohaterowie lektury - ,,Felix, Net i Nika oraz Gang Niewidzialnych Ludzi" Sortowanie według grupwg Kwrz Bohaterowie lektury Felix, Net i Nika oraz Gang Niewidzialnych Ludzi Znajdź słowowg Agnieszka489 Klasa 6 Bohaterowie z lektury ,,Balladyna'' Anagramwg Infaar Klasa 5 Klasa 6 Klasa 7 Klasa 8 Polski Bohaterowie lektury Plastusiowy pamiętnik Koło fortunywg U53548934 Klasa 1 Bohaterowie literaccy - tytuł lektury Znajdź paręwg Karolinak8711 Klasa 8 Polski Bohaterowie lektury Słup soli O rety! Krety!wg Dunialidunia Klasa 2 Klasa 3 Klasa 4 Klasa 5 Polski Bohaterowie lektury pt. "Calineczka" Ustawianie w kolejnościwg Magdalenape Zerówka Klasa 1 Klasa 2 Klasa 3 Lektury i ich gatunki literackie - POWTÓRKA PRZED EGZAMINEM 1 Połącz w parywg Halinakolinska3 Klasa 7 Klasa 8 Polski Bohaterowie lektury Mikołajek O rety! Krety!wg Sarasurdusiek Klasa 4 Polski Mikołajek-bohaterowie Połącz w parywg Budyn Klasa 4 Lektury Polski Tajemniczy ogród - bohaterowie Krzyżówkawg Meluapaniodpolskiego lektury Bohaterowie lektury "Cukierku, ty łobuzie!" Połącz w parywg Mizgalskaanna Klasa 2 BOHATEROWIE I ICH CECHY "DRZEWO DO SAMEGO NIEBA" Sortowanie według grupwg Paulinalorynska Klasa 2 Klasa 3 Polski Kajko i Kokosz - plan wydarzeń Ustawianie w kolejnościwg Meluapaniodpolskiego Klasa 4 Polski lektury Mali Bohaterowie QUIZ do lektury Testwg Sekretariat4 Klasa 3 Bohaterowie Kajko i Kokosz Sortowanie według grupwg Zwakaw Klasa 4 Polski Szkolne lektury - tytuł, autor, bohaterowie Sortowanie według grupwg Muchaagata288 Bohaterowie lektury "Cukierku, ty łobuzie!" Połącz w parywg Panibella Klasa 1 Bohaterowie lektury "Dzieci z Bullerbyn" Połącz w parywg Wikuu555 Klasa 2 Klasa 3 Polski Lektury II klasa (bohaterowie, motywy) Testwg Grzeka Liceum Polski Bohaterowie Karolci-odszukaj bohaterów lektury. Znajdź słowowg Irenadobiosz Klasa 3 Oto my! Bohaterowie lektury "Felix, Net i Nika oraz Gang Niewidzialnych Ludzi" Podziel na kategoriewg Bielecjustyna1 Misiowi bohaterowie. Znasz ich? Przebij balonwg Sylwia107 Zerówka Klasa 1 Klasa 2 Klasa 3 Klasa 4 Lektury obowiązkowe - Test Odkryj kartywg Moniadarek Klasa 7 Klasa 8 Gimnazjum Ortografia Pisownia Polski Lektury w pustyni i w puszczy Teleturniejwg Osik Klasa 4 Klasa 5 Klasa 6 Polski lektury TEST "DZIECI Z BULLERBYN" Testwg Mwalkow Klasa 3 lektury Mikołajek . Czy rozpoznasz postaci po ich opisach ? Połącz w parywg Haniaprzybylska Klasa 4 lektury Balladyna Brakujące słowowg Ebudzyla Klasa 7 Lektury Polski ,,Świtezianka" - plan wydarzeń Ustawianie w kolejnościwg Meluapaniodpolskiego Klasa 7 Klasa 8 Polski lektury

„Plotka o Weselu” to artykuł Tadeusza Boya-Żeleńskiego napisany po ponad dwudziestu latach od powstania dramatu (1901 r.). Autor sam był gościem na pamiętnym weselu i znał wiele spośród występujących w dramacie postaci. W artykule dokonał ich identyfikacji i porównał z postaciami literackimi. Przedstawił też wiele szczegółów dotyczących premiery dramatu i jego przyjęcia przez publiczność. Cel artykułu nie jest jednak anegdotyczny – nie chodzi o samo nazwanie osób, które ówcześni doskonale rozpoznali, ale o uchwycenie sedna dramatu i wskazanie, na czym polega jego artyzm. Autor stara się oddać charakterystyczną dla Wyspiańskiego celną złośliwość, z jaką portretował on swoich znajomych. W „Weselu” ta zdolność osiągnęła apogeum, znacznie przekroczyła granice gry towarzyskiej, zabawnej anegdoty i przyczyniła się do powstania wielkiego dramatu narodowego. Dobór bohaterów i ukazanie wybranych ich cech pozwoliły odmalować mu dwie warstwy społeczne. Boy-Żeleński stara się oddać rzeczywisty stosunek autora „Wesela” do przedstawianych przez niego postaci, jego ocenę Tetmajera i Rydla. W ten sposób czytelnik otrzymuje wgląd w proces twórczy, warstwę znaczeniową utworu, która pozostaje w ten sposób czytelna nie tylko dla ówczesnych odbiorców. „Plotka o Weselu” oddaje szeroki kontekst społeczno-kulturowy całego zdarzenia, autor przytacza szereg anegdot, które oddają charakter prawdziwych bohaterów wesela. W „Plotce o Weselu” Boy-Żeleński próbuje przeniknąć proces twórczy, wysnuwa przypuszczenie, że postać Chochoła mogła się zrodzić z wrażliwości muzycznej Wyspiańskiego, który przez te trzy dni zabawy stał oparty o framugę, obserwując zgromadzone towarzystwo. Przez cały czas towarzyszyła mu głośna ludowa muzyka, rytmiczna, „(...) pełna zawziętego a prymitywnego dudlenia chłopskiego, rytmicznego tupotu nóg i przyśpiewek”. Kończąc esej, Żeleński wygłasza laudację na temat geniuszu autora: (…) Tyle sobie przypominam naprędce anegdotycznego materiału Wesela — to są elementy, z których Wyspiański umiał wyczarować ten kawał polskiej duszy, polskiego życia, żywej Polski. A uczynił to tak po prostu, jak po prostu i naturalnie należy grać ten utwór. Umiał w nim pomieszać wszystkie tony: powagę, szlachetność, rozmach, iskrzącą złośliwość, sarkazm, to znów dreszcz spełniającej się jakiejś tajemnicy. I sądzę, że świadomość, jak bardzo związany jest z rzeczywistością ten utwór, który prawie natychmiast po ukazaniu stał się jakby symbolem, może go nam uczynić tym żywszym, a zarazem dać ten moment jedynego w swoim rodzaju wzruszenia, które przeżywaliśmy my, bliscy narodzinom >, patrząc, jak niemal w naszych oczach odbywa się ta cudowna transsubstancjacja życia w sztukę, w poezję (…). Boy-Żeleński pragnie, aby zachowana została pamięć o wydarzeniu, które stało się kanwą dla utworu. Przypomina, że wesele było faktem, zdarzeniem, które Wyspiański odmalował w nadzwyczajny sposób, symboliczny i fantastyczny – ale także prawdziwy. Jego zdaniem krytyka „wmawia” nieraz odbiorcy, ze to utwór trudny, skomplikowany, symboliczny, podczas gdy odczytywać go należy w sposób bezpośredni: (…) Nie wiem (…) czy nie za wiele zaczęto na temat > medytować, zamiast bawić się nim i wzruszać (…). Polecamy również: Bohaterowie Wesela i ich pierwowzory Gospodarz - pierwowzorem postaci był Włodzimierz Tetmajer, młodopolski malarz, a później też działacz społeczny. Wywodził się z rodziny o patriotycznych tradycjach. Był człowiekiem wykształconym i obytym. W 1890 roku ożenił się z wiejską dziewczyną – Anna Mikołajczykówną – i zamieszkał z... Więcej »

Na kołach – interpretacja i analiza | wypracowanie Gdyby jednym słowem wskazać temat utworu Juliana Przybosia byłby to „ruch”. Z wiersza aż bije fascynacja pędem dynamizmem szybkością. Jak swój dzień wywieść z obiegu? – pyta poeta na początku. Już to pierwsze zdanie okazuje nam wizję świata Przybosia. Jego Ziemia... Więcej » Więcej » Kobieta w romantyzmie i pozytywizmie | wypracowanie W zdominowanym przez mężczyzn świecie dawnych wieków kobiety bardzo rzadko traktowano poważnie. Mogły być uważane za damy serca i obiekty westchnień ale artyści rzadko przywiązywali wagę do ich uczuć psychologii i marzeń. Zaczęło się to zmieniać w XIX stuleciu. Jeszcze w rozpoczynającej... Więcej » Więcej » Motyw diabła w literaturze i sztuce | wypracowanie Szatan jest postacią wyjątkowo istotną w dziejach ludzkiej kultury. Symbolizuje destrukcję nienawiści wszystkie mroczne instynkty człowieka. Nie trzeba być osobą wierzącą by uznać iż figura ta pomaga w refleksji nad naszą kondycją moralną. Artyści wielokrotnie przywoływali na kartach... Więcej » Więcej » Motyw zbrodni w literaturze | wypracowanie Zabicie drugiego człowieka we wszystkich kulturach uchodzi za doświadczenie ekstremalne. Nawet w okresach brutalnych i okrutnych odebranie życia uznawano za najgorszą zbrodnię bądź najsurowszą sprawiedliwość. Twórcy literatury nie cofali się przed rozważaniem psychologicznych i społecznych... Więcej » Więcej » Wakacje w Polsce czy za granicą? Rozprawka | wypracowanie W okresie wakacyjnym Polacy stają przed dylematem czy spędzić czasy w ojczyźnie czy wyjechać zagranicę. Co roku ten sam problem te same rozważania. Dawniej gdy wakacje zagraniczne były drogie nie było się nad czym zastanawiać. Ale teraz kilka tygodni w ciepłych krajach to coś na co mogą... Więcej » Więcej » Opis pozytywnych przeżyć wewnętrznych | wypracowanie Myślałem że ta środa będzie zwyczajnym dniem. Nic nie zapowiadało że przeżyję wspaniałą przygodę! Lekcje skończyłem jak zawsze o godzinie dwunastej. Byłem trochę zmęczony bo właśnie pisaliśmy sprawdzian z matematyki. Po czymś takim najlepiej położyć się w łóżku i zdrzemnąć... Więcej » Więcej » Jak wyglądałby mój wymarzony świat? | wypracowanie Nasz świat jest daleki od ideału. Żeby się o tym przekonać wystarczy włączyć wieczorne wiadomości i obejrzeć relacje z różnych stron świata. Problemy i cierpienia mnożą się na każdym kroku. Człowiek patrzy na te wszystkie smutne reportaże i zastanawia się co należałoby zmienić?... Więcej » Więcej » Opisz swoją twarz | wypracowanie Opisz swoją twarz- co za ciekawe zadanie! Wydaje się to dość proste w końcu każdy wie jak wygląda jego twarz. Ale ale – przecież nie widzimy się wcale tak często! Łatwiej nam opisać wygląd naszego brata lub koleżanki niż nas samych! W końcu żeby zobaczyć siebie musimy zerknąć... Więcej » Więcej » Opis herbu Warszawy | wypracowanie Warszawa to jedno z najpiękniejszych i najważniejszych miast Polski. To właśnie ona jest stolicą naszego kraju. To tu urzęduje prezydent premier obraduje sejm i senat. Rano ministrowie spieszą do pracy by dbać o bezpieczeństwo i bogactwo nas wszystkim. Do pracy udają się wówczas także... Więcej » Więcej » Mój ulubiony bohater romantyczny | wypracowanie Romantyzm to w moim przekonaniu jeden z najciekawszych okresów w historii literatury. Zwraca uwagę wyobraźnia autorów tej epoki – karty ich dzieł zaludniają przecież upiory demony i inne niezwykłe postacie. Można nawet twierdzić że Mickiewicz czy Słowacki mieli większą... Więcej » Więcej » Czym jest miłość w dzisiejszych czasach? | wypracowanie Ludzie często narzekają że w dzisiejszych czasach wszystkie wartości ulegają rozkładowi. Prawdziwa przyjaźń jest coraz większą rzadkością. Skupieni na karierze nie mamy czasu i cierpliwości do pielęgnowania przyjaźni. Podobnie rzecz ma się z wartościami rodzinnymi. Szybko upuszczamy... Więcej » Więcej » Motyw artysty w literaturze i sztuce | wypracowanie Motywy autotematyczne są powszechne w sztuce i literaturze. Skąd to wynika? Sądzę że artyści jak wszyscy potrzebują udowodnienia samym sobie iż to czym się zajmują jest wartościowe. Tak jak budowlaniec przygląda się wzniesionemu domowi i mówi sobie „kawał dobrej roboty”... Więcej » Więcej » Obyczaje rycerskie w „Krzyżakach” | wypracowanie Pisząc „Krzyżaków” Henryk Sienkiewicz posiłkował się wieloma opracowaniami i tekstami źródłowymi. Jego celem było jak najwierniejsze oddanie realiów średniowiecznego życia. Najwięcej miejsca poświęcił autor rycerstwu - stanowi uprzywilejowanemu i w dużej... Więcej » Więcej » Losy Juranda ze Spychowa | wypracowanie Imię Juranda ze Spychowa budziło wśród Krzyżaków lęk. Nazywali go oni diabłem a de Fourcy na słowa o pojedynku z Polakiem odrzekł: Raz go widziałem ... i nie chcę widzieć więcej. Jednakże ojciec Danusi nie zawsze był wrogiem zakonu w pewnym okresie bracia i ich towarzysze... Więcej » Więcej » Historia miłości Zbyszka i Danusi | wypracowanie Dwóch rycerzy rodem z Bogdańca wracając z Litwy gdzie walczyli dla księcia Witolda zmierza do Krakowa. Wkrótce ma przyjść na świat dziecko króla Władysława Jagiełły i królowej Jadwigi. Organizowane dla uświetnienia tego momentu turnieje rycerskie to doskonała... Więcej » Więcej » Dzieje Stanisława Wokulskiego | wypracowanie 1. Narodziny – najprawdopodobniej ok. 1832 Rodzina Wokulskiego – przedstawiciele ubogiej szlachty – traci Praca u Spotkanie z Ignacym Rzeckim którego opieka i wsparcie umożliwiły Wokulskiemu rozpoczęcie Wokulski uczniem Szkoły Przygotowawczej... Więcej » Więcej » Wydarzenia historyczne w Potopie | wypracowanie Akcja „Potopu” Henryka Sienkiewicza rozgrywa się w okresie szwedzkiego najazdu na Rzeczpospolitą który miał miejsce w latach 1655 – 1660. Autor bazując na modelu powieści walterskotowskiej (rozwinął się w tzw. klasyczną powieść historyczną którą reprezentował... Więcej » Więcej » Dzieje Andrzeja Kmicica | wypracowanie Andrzej Kmicic – główny bohater „Potopu” – często uważany jest za jedną z najbardziej interesujących i najbarwniejszych postaci w historii polskiej literatury. Jego droga życiowa – pełna błędów zaskakujących zwrotów akcji i niespodziewanych... Więcej » Więcej »

„Nadzwyczajny, szalony, ale genialny” – rzecz o „Weselu” Stanisława Wyspiańskiego Przez wielu krytyków uważany za najlepszy polski dramat XX wieku wieku. Józef Kotarbiński pisał o nim: „Nadzwyczajny, szalony, ale genialny”. „Wesele” Stanisława Wyspiańskiego to utwór, obok którego trudno przejść obojętnie. W listopadzie 1900 roku Stanisław Wyspiański, już wówczas doskonale znany malarz i dramatopisarz, miał okazję uczestniczyć w nietypowej uroczystości weselnej. Krakowski poeta, Lucjan Rydel, brał sobie za małżonkę Jadwigę Mikołajczykównę, prostą dziewczynę z pobliskich Bronowic. Wydarzenie to zainspirowało autora do napisania dramatu, który zapisał się ważną kartą w dziejach polskiej kultury. Z upływem czasu „Wesele” przyniosło mu znaczącą sławę. Przed premierą dramatu Wyspiański znany był już jako zdolny plastyk i malarz, jednak mało kto dostrzegał w nim równie duży potencjał literacki. Od tamtej pory uległo to zmianie. Utwór krakowskiego artysty spotkał się z ciepłym przyjęciem krytyki. W. Prokesch na łamach „Nowej Reformy” przekonywał, że „Wesele” to „(…) fantazja poetycka, napisana przepysznym wierszem i językiem, rzucona na barwne tło wsi krakowskiej (…)”. Przyznawał, że obecne w „Weselu” „(…) artystyczne, zgoła niespodziewane, a pełne poetyckiej pomysłowości rozwiązanie akcji (…) sprawia rzeczywiście potężne wrażenie”. Lata płyną, a opinia recenzenta wydaje się więcej niż aktualna. Odwołując się do autentycznego wydarzenia, jakim było wspomniane wesele w Bronowicach, Stanisław Wyspiański powołał całą plejadę bohaterów, spośród których niemal każdy posiadał swojego autentycznego odpowiednika. Postacie nowożeńców zainspirowani byli, rzecz jasna, Lucjanem Rydlem oraz Jadwigą Mikołajczykówną. Pierwowzorem gospodarza był Włodzimierz Tetmajer, przyjaciel Rydla, a zarazem artysta, pisarz oraz znany działacz niepodległościowy. W pojawiającym się w „Weselu” Poecie doszukiwano się podobieństw do słynnego polskiego wierszopisarza, Kazimierza Przerwy-Tetmajera, natomiast otwarcie głoszący konserwatywne poglądy i studzący niepodległościowe zapędy gości Dziennikarz inspirowany był nie kim innym, jak Rudolfem Starzewskim, redaktorem krakowskiego „Czasu”, pisma powiązanego z tamtejszym środowiskiem Stańczyków. Jest oczywiście i Radczyni, uderzająco podobna do Antoniny Domańskiej, ciotki Lucjana Rydla, znanej jako autorka powieści „historia żółtej ciżemki”. O tym, jakie były autentyczne pierwowzory poszczególnych bohaterów „Wesela”, pisał Tadeusz Boy-Żeleński na łamach swojego eseju pod tytułem „Plotka o ”. Zastrzec trzeba jednak, że mimo pewnych bezpośrednich podobieństw do konkretnych osób, bohaterowie „Wesela” nie zawsze zdradzali te same cechy, co ich odpowiednicy i nieuprawnione jest ich bezkrytyczne utożsamianie z nimi. Poza bohaterami, co do których pierwowzorów poloniści i znawcy literatury snują dziś obarczone większą lub mniejszą dozą pewnoscią przypuszczenia, w „Weselu” pojawiło się szerokie grono postaci symbolicznych. Jednym z bardziej interesujących i kojarzonych z „Weselem”, jest Chochoł. Zaproszony na uroczystość przez parę młodą, symbolizuje uśpione wartości narodu. W listopadzie jest tylko słomianą kukłą, ale wiosną ponownie obudzi się do życia. Chochoł, który w pewnym momencie rzuca czar na pozostałych weselników, jest emanacją polskich nadziei na odzyskanie niepodległości. Pojawiający się w utworze Rycerz, Zawisza Czarny, urzeczywistnia honor i patriotyzm, jest symbolem siły i mocy, a więc cech, których wybitnie brakuje w czasach zdominowanych przez dekadentyzm. Jedną z kluczowych dla dramatu postaci jest także Wernyhora, którego pierwowzorem był na poły legendarny ukraiński wieszcz, Kozak i piewca polsko-ukraińskiego pojednania. Przypisuje mu się obietnicę powrotu w chwili, gdy Polska będzie już niemal całkowicie zgładzona. Wernyhora miał wówczas powrócić i wskrzesić upokorzony, nieomal martwy naród. To właśnie on, symbolizujący wolę działania i ideę wprowadzaną w życie, wręcza Gospodarzowi słynny, choć nieszczęsny złoty róg. Warto jednakowoż pamiętać o dwóch negatywnych, symbolicznych postaciach. Pierwszym jest Hetman, duch Ksawerego Branickiego, jednego z przywódców konfederacji targowickiej. Symbolizuje typowy dla magnaterii egoizm i wywyższanie się ponad pozostałe stany, nieustannie podkreślając nonsens bratania się szlachty z przedstawicielami jakichkolwiek niższych warstw społecznych – stąd wesele, na które przybył, wydaje mu się niedopuszczalnym mezaliansem. Pierwowzoru Upiora natomiast należałoby się doszukiwać w postaci Jakuba Szeli, przywódcy rabacji galicyjskiej z 1846 roku, w trakcie której doszło do masowych mordów na polskich szlachcicach oraz rozgrabienia ich majątków. Uważny czytelnik z pewnością zorientuje się, że symbolizm w „Weselu” związany jest nie tylko z poszczególnymi bohaterami, ale też wieloma innymi wątkami czy pozornie nieistotnymi elementami, wzmiankowanymi na łamach dramatu. Złoty róg, wręczony przez Wernyhorę Gospodarzowi, symbolizuje szansę Polaków na zwarcie szeregów, zorganizowanie się w oporze przeciw zaborcom i poderwanie narodu do czynu. Gospodarz gubi go jednak, pochylając się nad czapką z pawich piór, która urasta do rangi symbolu prywaty i przedkładania własnego, partykularnego interesu ponad dobro i pomyślność ogółu. Ostaje mu się jedynie sznur, stanowiący bezpośrednie odwołanie do trwającej już ponad sto lat niewoli Polaków. Na nic zdają się kosy, uszykowane na wypadek wezwania do walki, a dumny ton majestatycznego dzwonu Zygmunta nie może rozebrzmieć, dopóki naród nie zjednoczy się w działaniach. A o to, jak zauważa w „Weselu” Wyspiański, jest wcale niełatwo. Wielokrotnie na łamach utworu czytelnik natknie się na odniesienia do rabacji galicyjskiej z 1846 roku, kiedy to polscy chłopi pod dowództwem Jakuba Szeli, sprowokowani do tego przez austriackie władzy dokonały rzezi właścicieli ziemskich, mordując w niezwykle brutalny sposób blisko 3000 przedstawicieli szlachty. Choć tytułowe wesele i tamtejsze mroczne wydarzenia dzieli ponad pół wieku, to jednak w pamięci obu stron konfliktu zapisały się one na tyle trwale, że w dalszym ciągu paraliżują wszelkie próby zjednoczenia. Chłopi przyznają, że ciągle istnieje ryzyko powtórki tamtych wydarzeń, szlachta zaś nie zapomniała zbrodni. Znamienne są tu słowa Pana Młodego: „Myśmy wszystko zapomnieli / Mego dziadka piłą rżnęli!”. Stanisław Kluczborski – „Taniec Chochoła” W chłopach Wyspiański dostrzega siłę, która mogłaby przesądzić o rezultacie walki Polaków o odzyskanie wolności. Akcentuje ich patriotyzm, gotowość do działania, ale zwraca uwagę, że nie mają nikogo, kto mógłby pokierować ich poczynaniami. W tej roli widziałby inteligencję, której jednak zarzuca wewnętrzną niemoc, nadmierne przywiązanie do narodowych mitów i niezdolność do trzeźwej oceny rzeczywistości. Owe mity zostają zresztą w „Weselu” bezlitośnie skompromitowane. Inteligencja, jako się rzekło, nie jest w stanie spełnić swojej przywódczej roli. Reprezentujący tę warstwę Gospodarz podchodzi do swojego zadania skrajnie nieodpowiedzialnie, zaprzepaszczając wielką, narodową szansę. Nieco łagodniej autor obnosi się z chłopami, uosabiającymi w pewnym sensie mit wojowniczych polskich kosynierów. W chwili próby gotowi są bowiem zewrzeć szeregi i stanąć do walki o wolną Polskę – jednak ze względu na marazm i ideową pustkę klasy inteligenckiej, kończy się tylko na dobrych chęciach. Od premiery „Wesela” upłynęło już ponad sto lat. Liczba interpretacji tej sztuki oraz jej wystawień na teatralnych deskach jest trudna policzenia, co najlepiej świadczy o jej popularności, ale także ponadczasowości. Bo przekaz dzieła, które wypunktowuje nasze narodowe wady, jednocześnie jednak mobilizując odbiorców do jednoczenia się w wysiłkach na rzecz pozostającej w potrzebie Ojczyzny, uznać należy za niezwykle aktualny. Chociaż „Wesele” jest dziś lekturą obowiązkową w szkołach średnich, to wielu zapewne w ferworze maturalnych przygotowań zmuszonych było do omówienia „Wesela” w niewystarczającym stopniu. Warto, by przy chwili czasu odświeżyć tę lekturę i raz jeszcze przekonać się, że znalazła się w rodzimym kanonie nie bez przyczyny.

Gospodarz – Włodzimierz Tetmajer Tetmajer był młodopolskim malarzem, pochodził z rodziny inteligenckiej. W 1890 roku ożenił się z chłopką, Anną Mikołajczykówną. Związek ów uchodził za mezalians, którego początkowo nie akceptowała ani rodzina, ani środowisko malarza. Małżeństwo było jednak udane, a Tetmajerowie z czasem dorobili się własnego dworu i cieszyli się szacunkiem. W dramacie Gospodarz jest wcieleniem polskości, oddaje jednak nieopatrznie złoty róg Jaśkowi. Gospodyni – Anna Tetmajerowa Anna Tetmajerowa, z domu Mikołajczykówna, z pochodzenia chłopka, wyszła za Włodzimierza Tetmajera w 1890 roku. W dramacie wzór matki i żony, każe schować podkowę. Pan Młody – Lucjan Rydel Lucjan Rydel był młodopolskim poetą. W 1900 roku ożenił się z Jadwigą Mikołajczykówną, siostrą Anny Tetmajerowej. Wesele odbyło się w dworku Tetmajerów, w podkrakowskich Bronowicach. Pan Młody w „Weselu” jest sportretowany ironicznie, popełnia liczne gafy, np. zdejmuje buty, chcąc zaakcentować swoją chłopskość. Panna Młoda – Jadwiga Mikołajczykówna Mikołajczykówna w 1890 roku wyszła za Lucjana Rydla. Panna Młoda w „Weselu” została sportretowana jako typowa chłopka, pewna siebie, temperamentna. Upomina męża co do obyczajów obowiązujących na wsi. Poeta – Kazimierz Tetmajer Kazimierz Tetmajer, przyrodni brat Włodzimierza, był słynnym młodopolskim poetą, a także autorem dramatów i powieści. W „Weselu” podkreśla się skłonność Poety do romansów i jego dekadencką naturę. Dziennikarz – Rudolf Starzewski Rudolf Starzewski był redaktorem krakowskiego „Czasu”. W dramacie Dziennikarz to człowiek inteligentny, o artystycznej naturze, ale jednocześnie zachowawczy i pogrążony w apatii. Radczyni – Antonina Domańska Antonina Domańska była żoną profesora UJ, a także pisarką. Ciotka Lucjana Rydla w dramacie prezentuje niechęć do młodopolskiej chłopomanii. Rachela – Pepa Singer Pepa Singer była córką bronowickiego karczmarza, Żydówką. W dramacie Rachela jest postacią fascynującą i tajemniczą, poetką i znawczynią sztuki. Czepiec – Błażej Czepiec Czepiec był wujem Panny Młodej. W Bronowicach był pisarzem gminnym. Podczas wesela wszczyna bójkę i upija się. Jest krytykiem mieszczańskich wad, ale jednocześnie patriotą. Marysia – Marysia Mikołajczykówna Marysia była siostrą Panny Młodej, jej narzeczony (malarz Ludwik de Levaux) zmarł za granicą na gruźlicę. Marysia wyszła potem za Wojtusia, który również zmarł. W dramacie ukazuje się jej dawny ukochany. Nos – Tadeusz Nosowski lub Stanisław Czajkowski W dramacie przedstawiciel krakowskiej cyganerii, wcielenie przybyszewszczyzny. Jego cechy charakterystyczne to zamiłowanie do alkoholu i dekadenckiego sposobu myślenia. Jasiek – brat Panny Młodej Był drużbą na ślubie Lucjana Rydla z Jadwigą. W dramacie gubi złoty róg, gdy schyla się po czapkę z pawich piór. Rozwiń więcej

Presentation Creator Create stunning presentation online in just 3 steps. Pro Get powerful tools for managing your contents. Login Upload Download Skip this Video Loading SlideShow in 5 Seconds.. „WESELE’’ Stanisław Wyspiański PowerPoint Presentation „WESELE’’ Stanisław Wyspiański. Prezentację wykonała: Donata Skierska. Geneza utworu. Uploaded on Aug 21, 2014 Download Presentation„WESELE’’ Stanisław Wyspiański - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - Presentation Transcript „WESELE’’ Stanisław Wyspiański Prezentację wykonała: Donata SkierskaGeneza utworu • „Wesele” jest przeniesieniem na scenę teatru autentycznych wydarzeń nocy z 20 na 21 listopada 1900r., kiedy w Bronowicach Małych pod Krakowem w domu malarz Włodzimierza Tetmajera odbywało się wesele poety Lucjana Rydla z chłopką Jadwigą Mikołajczykówną. W epoce Młodej Polski rozwinęła się chłopomania, modne stały się wyjazdy na wieś, interesowano się ludowością, folklorem. Niezwykle modne stały się też śluby inteligentów z chłopkami. Taką decyzję podjął m. in. Rydel. Jednym z gości na jego weselu był Stanisław Wyspiański, który bacznie przyglądał się weselnikom i uwiecznił ich jako bohaterów Wyspiański – autoportret i portret artysty z żonąAfisz teatralny prapremiery „Wesela” oraz szkic scenografii „Wesela”.BOHATEROWIE „WESELA” • OSOBY: (goście z Bronowic) • Gospodarz – Włodzimierz Przerwa-Tetmajer, malarz i grafik, żonatyz Anną Mikołajczykówną (Gospodyni), siostrą Panny Młodej; • Pan Młody – Lucjan Rydel mąż Panny Młodej – Jadwigi Mikołajczyk; • Isia – córka Anny i Włodzimierza; • Marysia – siostra Jadwigi i Anny; • Wojtek – Wojciech Susuł, mąż Marysi; • Ojciec – Jacek Mokołajczyk, ojciec Panny Młodej; • Jasiek – brat Panny Młodej; • Czepcowa, Kasia, Kuba, Klimina, Staszek – Olbrychski jako Pan Młody(zdjęcie z „Wesela” Andrzeja Wajdy) i Wanda Siemaszkowa jako Panna Młoda – szkic pastelowyWłodzimierz Tetmajer – „Wesele”, „Zareczyny”OSOBY: (goście z Krakowa) • Zosia i Maryna – Pareńskie, znajome Wyspiańskiego; • Haneczka – siostra Lucjana Rydla; • Radczyni – Antonina Domańska, ciotka Rydla; • Poeta – Kazimierz Przerwa-Tetmajer, przyrodni brat Włodzimierza, poeta dekadent; • Dziennikarz – Rudolf Starzewski, redaktor krakowskiego „Czasu”; • POSTACI „SYNTETYCZNE”: • Czepiec – Błażej Czepiec, wuj Jadwigi, wiejski pisarz gminny, w dramacie reprezentant chłopstwa; • Nos – nosi cech postaci z krakowskiego środowiska cyganerii; • Rachela – Pepa Singer, piętnastoletnia córka żydowskiego karczmarza z Bronowic, kształcona w Krakowie. RachelaOSOBY DRAMATU: • Chochoł - Chochoł zjawia się na weselu z "zaproszenia" Poety i Racheli, (Akt I, To postać symboliczna, którą może być interpretowana na wiele sposobów. Wnosi on przede wszystkim marazm, uśpienie. Zapowiada przyjście wielu jeszcze postaci, które będą odzwierciedleniem ludzkich uczuć, pragnień, grzechów .Widmo - Pojawienie się Widma to odzwierciedlenie romantycznej duszy Marysi, przeżywającej wciąż młodzieńczą miłość i dawne cierpienie. Narzeczony Marysi - malarz Ludwik de Laveaux, zmarł w Monachium na gruźlicę. Po jego odejściu, Marysia wyszła za Wojciecha Susła. (w "Weselu" pojawia się jako Wojtek). Obraz – Ludwik de Laveaux „Autoportret z paletą”Stańczyk - Stańczyk od zawsze był utożsamiany z symbolem mędrca, ukrywającego się pod błazeńską maską. Stańczyk zarzuca Inteligencji, że sami upodabniają się do błaznów, zamiast czerpać z niego wzór. Krótko, acz boleśnie ripostuje dziennikarzowi, który tłumaczy swoje postępowanie - zarzuca mu marazm. Stańczyk przekazuje Dziennikarzowi kaduceusz polski. Pamiętajmy jednak że to laska błazeńska, a błazen mówi zawsze tylko połowę prawdy. Dziennikarz jest zatem błaznem, ukazującym tylko negatywne strony przeszłości. Hetman - Do Pana Młodego przychodzi Hetman Branicki, symbol zdrady Polski. Pan Młody wypomina mu jego zdradę narodową, przyznaje również, że dzisiejsza Polska jest w podobnej sytuacji: Hetman wypomina Panu Młodemu fakt, że podobnie jak on, także popełnił zdradę - zdradę własnego stanu, żeniąc się z osobą pochodzenia chłopskiego ("Czepiłeś się chamskiej dziewki?!"). Na obrazie Franciszek Ksawery Branicki, fragment „Rejtana” Jana MatejkiRycerz Czarny - Postać Rycerza to remedium na młodopolską niemoc, on sam mówi o sobie: '"Ja Moc!"'.Przypomina on Poecie o dawnej potędze Polski i o jego roli - zwiastuna narodowych wydarzeń, zagrzewającego ludzi do walki ('"Niosę dań, orężny szał"' - akt II W rzeczywistości Rycerz jest jedynie odbiciem pragnień Poety, zatraconego w dekadenckich nastrojach, co sam przyznaje:‘ Na obrazie Zawisza Czarny, fragment „Bitwy pod Grunwaldem” Jana MatejkiUpiór - Upiór Jakuba Szeli, przywódcy krwawej Rabacji Galicyjskiej, objawia się Dziadowi, jednemu z jej buntowników. Dziad boi się Szeli, wie bowiem, że człowiek ten jest przyczyną animozji między szlachtą a chłopstwem. W "Weselu" nawołuje do zatarcia krwawego kainowego znamienia między szlachtą a chłopstwem, do obmycia dawnych win i rozpoczęcia wspólnego działania: Obrazy” Jan Lewiński „Rzeź galicyjska” i reprodukcja - Wernyhora, na poły legendarny ukraiński wieszcz przybywa, by wcielić w życie jedną ze swoich wizji: powstania narodowego jest mitem narodowego posłannictwa. Nakazuje Gospodarzowi, by nazajutrz rozesłał wici przed świtem, puścił posłańców w cztery strony świata i zgromadził ludzi przed kościołem. Tam mają nasłuchiwać tętentu kopyt od "Krakowskiego gościńca" nadjeżdżającego Wernyhory z Archaniołem. SYMBOLEW „WESELU” • POSTACI: • Chochoł • Widmo • Stańczyk • Hetman • Rycerz Czarny • Upiór • WernyhoraPRZEDMIOTY • Złoty róg - symbol rozpoczynającego się powstania, symbol zagrzewania do walki. • Złota podkowa - symbol szczęścia zachowanego na później; w dramacie koń Wernyhory gubi podkowę, a przezorna Gospodyni wkłada ją do kufra. • Czapka z pawimi piórami - symbol dumy i pychy narodowej, symbol prywaty. • Bronowicka chata - symbol Polski, "przymierze" między chłopstwem, a inteligencją. • Kaduceusz Polski - laska błazeńska, Stańczyk ofiarowuje ją Dziennikarzowi, mówiąc: "Mąć nim wodę! Mąć!" - Dziennikarz ma za zadanie poruszyć "stęchłą wodę", symbolizującą polski marazm. • Sznur – symbol • Scena "zasłuchania" (akt III, - symbol marazmu i uśpienia, oczekiwania na mitycznego bohatera, który miałby zbawić Polskę i wyswobodzić ją z niewoli; ukazany został tu upadek mitu o romantycznej wizji o cudownym ocaleniu narodu • Scena z kosami (akt III, sc. 37) - nawiązanie do rabacji galicyjskiej; Jasiek symbolicznie wyjmuje zasłuchanym weselnikom kosy z rąk i odkłada je w kąt; robi to na polecenie Chochoła, który każe mu także namalować na czołach weselników koła - guślarze wierzyli, że otaczając ludzi kołami można ich zahipnotyzować. Ten sam motyw pojawia się podczas chocholego tańca.

Postaci W środowisku ludzi teatru często uważa się, że doskonale dobrany zespół teatralny to taki, który potrafi zagrać Wesele. Chodzi tu o dobór wykonawców różnych pod względem wieku, charakteru, temperamentu itp. Lesław Eustachiewicz mówi o „instynkcie dramaturgicznym”, jaki podyktował Wyspiańskiemu taką panoramę figur scenicznych, że są w nich reprezentowane wszystkie generacje (od Isi do Dziada), cała skala wyrazu, od komizmu (Klimina, Kasia, Kasper) przez liryczny ton (Rachela, Marysia) do tragizmu (osoby dramatu), różnorodność sytuacji środowiskowych (od Czepca do Dziennikarza) i charakterologicznych (wykwintniś Poeta obok stylizującego się na rubaszność Pana Młodego i sceptycznego intelektualisty Dziennikarza) czy wreszcie różny sposób formowania protagonistów nocnego seansu zjaw (balladowe Widmo obok dantejskiego Hetmana, ożywiony obraz Stańczyka i Wernyhory obok wyłonionego z koszmaru baśni ludowej Upiora).6 Wielokrotnie podejmowano próby kojarzenia postaci weselników z autentycznymi uczestnikami biesiadnego spotkania w Bronowicach w 1900 r. Próbowano także odnajdywać powiązania pomiędzy „osobami dramatu” Wyspiańskiego a znanymi z historii, literatury i sztuki bohaterami, którzy mogli być inspiracją dla autora. Wokół Wesela powstało wiele opinii i domysłów, a także rzetelnie udokumentowanych twierdzeń sytuujących utwór w historii kultury, a zwłaszcza literatury. Wśród licznych wypowiedzi o dramacie Wyspiańskiego istotne znaczenie mają uwagi o postaciach. Bohaterowie Wesela zostali podzieleni na dwie grupy: „osoby” i „osoby dramatu”. W pierwszej autor umieścił realne postaci uczestników uczty weselnej, w drugiej – te, które przybywają sprowokowane zaproszeniem kierowanym do Chochoła, a więc duchy znanych bohaterów historycznych i osoby niegdyś bliskiej Marysi, a także tajemniczy goście o bardzo szczególnych funkcjach: Wernyhora i Chochoł – dwa bieguny stosunku do czynu zbrojnego w imię odzyskania niepodległości. Osoby Zalążkiem utworu była scena Gospodarza z Pierwowzorem postaci Gospodarza był Włodzimierz Tetmajer (1862-1923), malarz i poeta, później także działacz polityczny, pochodzący z rodziny o wielkich tradycjach On – jako Gospodarz, a więc ktoś pierwszoplanowy, zdolny do zorganizowania pracy i zabawy, umiejący kierować ludźmi, a także jako dziedzic wspaniałych narodowych tradycji – zostaje wybrany przez Wernyhorę do wypełnienia misji wielkiej rangi. Od dojrzałości i odpowiedzialności Gospodarza zależą tu – ni mniej, ni więcej – losy narodu. Gospodarz w Weselu jest łącznikiem między wyobraźnią a doświadczeniem dwóch światów społecznych: inteligencji pochodzenia szlacheckiego i chłopów. Z pierwszymi wiąże go pochodzenie i młodość, z drugimi wiek męski i aktualny tryb Choć w duszy romantyk, skłonny do uniesień, a nawet obłędu (wrażenia wywołane wizytą Wernyhory), Gospodarz patrzy na świat oczyma realisty – oddaje bieg wypadków w ręce młodszego pokolenia, nie bacząc na potencjalne konsekwencje tej decyzji. Gospodyni w konfrontacji z mężem jawi się jako osoba trzeźwo myśląca, dbająca o interesy rodziny (chowa złotą podkowę jako zabezpieczenie rodzinnego szczęścia), nie ulegająca nastrojom. Zachowanie męża ocenia w kontekście weselnej sytuacji jako wynik upojenia alkoholowego. Odnosząc postać Gospodyni do realiów związanych z autentycznym weselem historycy literatury dopatrują się w niej rysów Anny z Mikołajczyków Tetmajerowej. Państwo młodzi to, jak już wspomnieliśmy, postaci wzorowane na osobach autentycznych nowożeńców. Pan Młody – Lucjan Rydel (1870-1918), poeta i dramaturg – został tu przedstawiony z tendencją do przejaskrawienia jego słabostek, rysów komicznych. Jego skłonność do chłopstwa i ludowości jest tu pokazana jako obłudna maska, chociaż trzeba dodać, że Pan Młody sam w nią wierzy. Stara się naśladować Gospodarza, jest jakby przedłużeniem jego postaci. Lucjan Rydel oburzał się na Wyspiańskiego z powodu takiego ujęcia jego osoby, ale bardziej dotkliwie odczuł sposób przedstawienia jego żony. Panna Młoda – Jadwiga Mikołajczykówna, najmłodsza siostra Anny Tetmajerowej – odbiega od rzeczywistego pierwowzoru. Wbrew rysunkowi postaci zaproponowanemu przez autora dramatu, była ona subtelną, drobną, „oświeconą” i przepojoną duchem patriotyzmu bogatą wieśniaczką, nie zaś naiwną, ale pełną temperamentu, rezolutną, hożą dziewuchą. Prapremierowa kreacja Wandy Siemaszkowej jeszcze bardziej utrwaliła taki sposób interpretowania postaci. Sposób myślenia i wyrażania się Panny Młodej świadczy o braku wykształcenia i obycia towarzyskiego, a także o tupecie, który być może zwycięży w konkurencji ze skłonnością Pana Młodego do „bujania w obłokach”. Krytyce poddał autor osobę Poety. Jest on „zblazowanym poszukiwaczem wciąż nowych wrażeń”10, bawidamkiem skłonnym do niezobowiązującego flirtu, postacią śmieszną, a nawet żałosną w konfrontacji z chłopskim podejściem do życia. Kazimierz Tetmajer (1865-1940), przyrodni brat Włodzimierza (Gospodarza), ulegający młodopolskiej skłonności do dekadentyzmu – to pierwowzór Poety. Dziennikarz – Rudolf Starzewski (1870-1920), z którym Wyspiański zetknął się podczas studiów, współpracownik konserwatywnego dziennika krakowskiego „Czas” – jest postacią zdolną do właściwej oceny sytuacji narodowej. Posiada dużą wiedzę i intuicję, cechuje się inteligencją i analityczną oceną rzeczywistości. Ulega poczuciu niemocy, świadomość tragizmu losów narodu niezdolnego do działania odbiera mu aktywność, wpędza w apatię. Każda z licznego grona postaci zaludniających karty Wesela ma uzasadnienie w całości dzieła, każda jest potrzebna. Nie sposób w tak skrótowym ujęciu przedstawić ich wszystkich dokładnie, dlatego postaramy się zasygnalizować jedynie w migawkowym błysku ich najbardziej charakterystyczne rysy i funkcje. Marysia, siostra Panny Młodej, po śmierci zakochanego w niej malarza, Ludwika de Laveaux, pozostała w środowisku wiejskim. Żyje w poczuciu utraty szansy na lepszy los. Wojtek, mąż Marysi, służy do wyeksponowania postaci żony, żyjącej wspomnieniem dawnego kochanka. Jasiek – drużba, energiczny wiejski chłopak, na polecenie Gospodarza podejmuje ważne zadanie, do którego nie jest zdolny i przygotowany. Osamotniony w ostatniej scenie, dźwiga świadomość zmarnowanej szansy, własnej winy za ten stan rzeczy. Nie potrafi jednak zmienić przerastających go wypadków. Kasper – drugi drużba realizuje się przede wszystkim we flircie, pod tym względem jest bardziej doświadczony od Jaśka. Grono młodzieży skupionej na weselnych uciechach uzupełniają: Staszek i Kuba – wiejscy chłopcy, Zosia, Haneczka i Maryna – panny z miasta oraz Isia – najmłodsza bohaterka, rezolutne dziecko obarczone domowymi obowiązkami, odważne (nie boi się Chochoła) i sprytne. Do tego grona można też zaliczyć biednego wiejskiego grajka – Muzykanta. Większość postaci Wyspiański łączy w pary. Jedną z nich stanowi Radczyni i Klimina. Pierwsza przybyła z Krakowa (profesorowa Antonina Domańska, autorka książek dla dzieci, ciotka L. Rydla) i – choć stara się ukryć swoje poczucie wyższości nad bronowicką społecznością – daje się poznać jako osoba ograniczona, niesympatyczna, obłudna, ignorantka w sprawach znanych nawet mieszczuchom, jak pora siewu. Klimina, mimo braku ogłady, dominuje nad Radczynią inteligencją i „chłopskim rozumem”. Czepiec – wójt (naprawdę pisarz gminny Błażej Czepiec), uosabia buntowniczą, chłopską naturę. Stara się w pewnym momencie przejąć sprawy w swoje ręce i zastąpić niezdolnego do działania Gospodarza. Czepcowa jest tylko uzupełnieniem pary, pozostaje w cieniu męża. Uczestnikiem weselnej uczty jest także Żyd (Hersz Singer, karczmarz z Bronowic), który nad interesy przedkłada uczucie do córki, wykształconej, rozpoetyzowanej, wrażliwej. Rachel przeczuwa, że nastąpi szczególny moment. Ona prowokuje zaproszenie Chochoła do izby. Jej poetycka dusza lgnie do chłopów, ulega stylowi epoki. Nos jest swoistą satyrą na „przybyszewszczyznę” i młodopolski styl życia. Chętnie ulega pokusie używania alkoholu. Paradoksalnie – w stanie upojenia zdolny do „trzeźwego” widzenia spraw społecznych. Ksiądz jawi się jako „człowiek interesu”, rozpijający przy tym wieśniaków, zachowując pozory niewinności. Chciwy i dosadny w ocenie trzeźwości społeczeństwa zupełnie odbiega od stereotypu skromnego i pobożnego sługi Bożego. Ojciec jest postacią marginalną, raczej tylko obserwatorem zdarzeń. Dziad przechowuje w pamięci wypadki rzezi galicyjskiej, teraz – nędzarz i popychadło – nie angażuje się w sprawy społeczne. Postaci realnych gości weselnych dzielą się zasadniczo na reprezentantów odmiennych środowisk: miejskiego i wiejskiego. Pierwowzory bohaterów Wesela są tu przedstawione w literackich modyfikacjach. Wyspiański nie dążył do wiernego pokazania uczestników wesela Rydla, ale stworzył na ich podstawie osoby potrzebne mu do prezentacji zaplanowanych idei i postaw.

Stanisław Wyspiański, Autoportret z żoną, 1904 r. Ze zbiorów Muzeum Stanisława Wyspiańskiego - oddziału Muzeum Narodowego w Krakowie. Fot. PAP/W. Kryński, G. Rogiński 2 września w całym kraju odbędzie się Narodowe Czytanie "Wesela" Stanisława Wyspiańskiego. W symbolistycznym dramacie o polskich dążeniach do niepodległości Wyspiański wiernie sportretował swoich współczesnych, a w ich dalszych losach odbija się polska historia XX przypadku "Wesela" szukanie pierwowzorów postaci dramatu wydaje się bardziej usprawiedliwione niż przy innych utworach literackich. Tadeusz Boy Żeleński, uczestnik wydarzeń, które stały się punktem wyjścia dramatu, pisał w "Plotce o +Weselu+”:, „Jeżeli drobiazgowe dociekanie elementów, które złożyły się na dany utwór, może się niekiedy wydać niewinną, ale dość jałową rozpustą historyczno-literacką, to nie tutaj. Albowiem stosunek poety do rzeczywistości był w +Weselu+ inny niż zazwyczaj: anegdota była nie punktem wyjścia, ale samym najistotniejszym materiałem twórczym". Wszystko zaczęło się w lecie r. 1890, kiedy krakowski malarz Włodzimierz Tetmajer ożenił się z wiejską dziewczyną - Anną Mikołajczykówną, za co został przez ojca wydziedziczony, a samo wydarzenie stało się szeroko omawianym w Krakowie skandalem towarzyskim. Tetmajer, późniejszy Gospodarz z "Wesela", nie przejmując się plotkami, wiódł z żoną szczęśliwe życie w Bronowicach, a częstymi gośćmi w jego chacie bywali przyjaciele-artyści poeta Lucjan Rydel, który w 1900 r. postanowił ożenić się z młodszą siostrą Anny Tetmajerowej - Jadwigą. Pan Młody z "Wesela", "cieszący się zasłużonym mirem wśród publiczności, zacny i kochany człowiek, był w kołach artystów w Krakowie postacią zdecydowanie komiczną. Przez dziwny kaprys przyroda połączyła w nim wybitny talent rymotwórczy z usposobieniem najmniej poetycznym, najbardziej — jak wówczas się mówiło — filisterskim, mieszczańskim. Ale największe piętno komizmu dawało mu jego przysłowiowe gadulstwo, graniczące wprost z jakąś newrozą. Starsi warszawianie pamiętają zapewne ową +piłę+, która urodziła się na bruku Warszawy pewnej bardzo słotnej jesieni, w czasie której Rydel bawił w tym mieście: +I wciąż ta sama ballada —?/Deszcz pada, pada, pada —?/Rydel gada, gada, gada —?" - wspominał Boy. „Jeżeli drobiazgowe dociekanie elementów, które złożyły się na dany utwór, może się niekiedy wydać niewinną, ale dość jałową rozpustą historyczno-literacką, to nie tutaj. Albowiem stosunek poety do rzeczywistości był w +Weselu+ inny niż zazwyczaj: anegdota była nie punktem wyjścia, ale samym najistotniejszym materiałem twórczym" - pisał w "Plotce o +Weselu+” Tadeusz Boy Żeleński, uczestnik wydarzeń, które stały się punktem wyjścia dramatu. Decyzja, aby poślubić Jadwigę Mikołajczykównę z Bronowic, chłopkę, wydawała się Rydlowi krokiem bardzo rewolucyjnym i przygotowywał się na walkę z mieszczańską rodziną. Ta ustąpiła jednak bez walki: "Niech się żeni, niech się żeni jak najprędzej, bo nas zagada na śmierć" - mówiła matka, ale Rydel, jak wspomina Boy, rozpędzony, dalej gadał, przekonywał i walczył. Chłopom z Bronowic Pan Młody wydawał się osobnikiem źle wychowanym bo, chcąc się zbliżyć do ludu, w konkury chadzał boso - rzecz w chłopskiej etykiecie niewybaczalna. Podobno też publicznie demonstrował, że dla zdrowia i tym większego zbratania z ludem zrezygnował z noszenia bielizny, co gorszyło z kolei eleganckie towarzystwo. Ślub Rydla z Jagusią Mikołajczykówna odbył się pod koniec listopada 1900 r. kościele Mariackim. "Wstęp do kaplicy był zamknięty, mimo to tłumy publiczności cisnęły się do niej, a głównie falanga uczennic Rydla (...). Rydel musiał sobie torować drogę wśród tych dziewic, do których, przeciskając się przez kościół, przemawiał bez przerwy: +Widzicie, widzicie, nie ożeniłem się z żadną z was, boście przemądrzałe, sztuczne; wziąłem sobie ją, bo jest prosta, umie tylko kochać+ etc." - tak opisywał okoliczności ślubu Tadeusz Boy Żeleński. Zabawa weselna trwała cztery dni i odbywała się w domu Mikołajczyków oraz w domu Włodzimierza Tetmajera. "Był to widok jedyny w swoim rodzaju i zupełnie niezwykły, kiedy u Tetmajera zasiedli przy stole panowie we frakach, a między nimi wiejskie kobiety w naszywanych gorsetach i w koralach u szyi, panie w sukniach wizytowych i chłopi w sukmanach" - relacjonował w liście do Frantiszka Vondraczka Lucjan Rydel. Stanisław Wyspiański był jednym z gości. "Pamiętam go jak dziś, jak, szczelnie zapięty w swój czarny tużurek, stał całą noc oparty o futrynę drzwi, patrząc swoimi stalowymi, niesamowitymi oczyma. Obok wrzało weselisko, huczały tańce, a tu, do tej izby raz po raz wchodziło po parę osób, raz po raz dolatywał jego uszu strzęp rozmowy. I tam ujrzał i usłyszał swoją sztukę" - wspomina Boy-Żeleński, inny uczestnik bronowickich uroczystości. Współcześni z łatwością rozpoznawali pierwowzory postaci dramatu. Radczyni to profesorowa Antonina Domańska, ciotka Lucjana Rydla, żona lekarza i radcy miejskiego, autorka powieści dla młodzieży, jedna z pań, które patronowały artystycznemu światu Krakowa fin de siecle'u. Najważniejsza w tym gronie i najbardziej liberalna obyczajowo była Eliza Pareńska, która na Wielopolu prowadziła salon towarzyski i opiekowała się Wyspiańskim, kupując kolejne jego prace. W "Weselu" pojawiają się dwie jej córki - Maryna i Zosia - ona sama też zresztą bawiła się w Bronowicach. Wyspiański nie wprowadził jej do dramatu być może dlatego, że pani Domańska lepiej pasowała do potrzebnej w fabule figury mieszczańskiej matrony. Po premierze ciocia Rydla miała do Wyspiańskiego żal, że wystąpiła jako "Radczyni", podczas gdy przysługiwał jej bardziej prestiżowy tytuł "profesorowej". Pretensje miał też Błażej Czepiec, wuj Panny Młodej, zamożny bronowicki gospodarz. Boy opowiada: "Wyspiański mimo woli bardzo boleśnie dotknął Czepca, każąc mu się o +szóstkę+ handryczyć z muzyką. Nie sam fakt zabolał Czepca, ale znikomość kwoty: +Gdzież to pan Wyspiański widział (tłumaczył Czepiec), aby gospodarz jak się patrzy dawał szóstkę muzyce, a cóż dopiero prawował się o tę szóstkę+". W postaci Nosa Wyspiański opisał krakowskie środowisko dekadentów krakowskiego fin de siecle'u. "Wszystko nudzi, wszystko mi się przykrzy już" - mówi wzorowana na malarzu Tadeuszu Noskowskim postać, o której parobek Kasper zauważa, że "cało flaszke bestia schlał". Nos, wzorem Stanisława Przybyszewskiego uważa, że "Chopin gdyby jeszcze żył, to by pił". Boy sądzi, że w postaci Nosa uwieczniony został także inny malarz, Stanisław Czajkowski który na bronowickim weselu, po drzemce na paltach wstał, chwiejnym krokiem wszedł do izby i zapowiedział zgromadzonym: "A teraz ja wam powiem, co to jest secesja", po czym zwalił się jak długi pod stół. Dziennikarz, któremu pokazuje się Stańczyk, to Rudolf Starzewski, redaktor krakowskiego "Czasu", jeden z najwybitniejszych polskich intelektualistów swojej epoki. Zwany przez przyjaciół Dolkiem był w Krakowie człowiekiem-instytucją. To on napisał po premierze "Wesela" entuzjastyczną recenzję, która zapewniła sztuce powodzenie. W dramacie Dziennikarz próbuje flirtować z 14-letnią Zosią Pareńską, jedną z trzech podlotków, które marzą o tańcach z drużbami. Zosia wyszła za mąż za Tadeusza Boya-Żeleńskiego, po latach wda się z Dolkiem Starzewskim w długi romans. Dziennikarz z "Wesela" popełnił samobójstwo 22 października 1920 r., gdy Zosia zakochała się w Witkacym. Podczas okupacji Zofia Żeleńska ukrywała przed gettem wieloletnią kochankę swojego męża, Irenę Krzywicką, a dom Żeleńskich na Krakowskim Przedmieściu służył za punkt kontaktowy AK. Zosia zmarła w wieku 70 lat, 13 maja 1956 r., do końca opiekowała się dziełami swojego męża i kochanków. Poeta, brat Gospodarza, to Kazimierz Przerwa-Tetmajer, najsławniejszy poeta Młodej Polski. Nieco wcześniej napisał dramat pt. "Zawisza Czarny" i ten właśnie rycerz pokazuje mu się w bronowickiej chacie. Powszechnie uwielbiany król salonów Młodej Polski nie miał przed sobą szczęśliwej przyszłości. W latach 20. ze względu na pogarszający się stan zdrowia (utrata wzroku i nasilająca się choroba umysłowa, będąca efektem kiły) wycofał się z życia i żył z emerytury, finansowanej przez miasto Bydgoszcz. Mieszkał w warszawskim Hotelu Europejskim, którego właściciel, miłośnik poezji, zapewnił mu dożywotnie, bezpłatne mieszkanie. W styczniu 1940 r., gdy Niemcy zajęli warszawskie hotele dla wojska, Tetmajer został przetransportowany do Szpitala Dzieciątka Jezus w Warszawie, gdzie po kilku dniach zmarł. W "Weselu" Tetmajer jest u szczytu powodzenia i flirtuje z 16-letnią Maryną, najstarszą z sióstr Pareńskich. W przeciwieństwie do delikatnej i zamkniętej w sobie Zosi, Maryna była dowcipna, pewna siebie, elokwentna, świadoma swojej urody. Kochał się w niej nieszczęśliwie przez wiele lat malarz Witold Wojtkiewicz. Maryna wyszła za mąż najpierw za lekarza Jana Raczyńskiego, potem za lwowskiego profesora medycyny i kolekcjonera sztuki Jana Greka. To u nich zatrzymał się Boy Żeleński, gdy we wrześniu 1939 r. znalazł się we Lwowie. Jan Grek i Boy zostali aresztowani wieczorem 3 lipca 1941 r., wkrótce potem Niemcy zabrali także profesorową Grekową. Cała trójka została zamordowana przez Niemców na lwowskich Wzgórzach Wuleckich 4 lipca 1941 r. razem z grupą innych polskich naukowców ze Lwowa. Na początku XX wieku pojawienie się na scenie postaci trzech młodych dziewcząt z zacnych krakowskich domów: Maryny i Zosi Pareńskich oraz Haneczki – siostry Lucjana, samo w sobie było skandalem towarzyskim. Ponieważ Wyspiański odmówił wycięcia "kompromitujących" wątków matka Haneczki, Helena Rydlowa, w przeddzień premiery, prewencyjnie, nie znając jeszcze sztuki, zarządziła na własny koszt druk nowych plakatów ze zmienionymi imionami dziewcząt. W ten sposób podczas scenicznej premiery dramatu Maryna stała się Klarą, Zosia – Anielą, a Haneczka – Krzysią. Helena Rydlowa musiała sobie gratulować tego posunięcia, gdy na scenie podchmieleni parobcy mówią o trzech podlotkach: "Te panny to nos chcom", choć i tak cały Kraków wiedział, o kogo chodzi i trząsł się od plotek. Następnego dnia po premierze, w niedzielę 17 marca 1901 r. Wyspiański żalił się, że "Lucek biega po Plantach i grozi, że mi +pyski spierze+". Rydlowi chodziło nie tylko honor siostry, ale też o sposób, w jaki Wyspiański przedstawił jego dopiero co poślubioną żonę. Jadwiga Rydlowa była osobą delikatną, nieśmiałą i subtelną, mało przypominała śmiałą, wygadaną Pannę Młodą z przedstawienia. „Kto znał cichą, subtelną, a wcale oświeconą Lucjanową Rydlową, ten musi przyjść do przekonania, że w stosunku do niej zawiodła Wyspiańskiego jego zastanawiająca intuicja" - pisał Boy. Rachela, która jako pierwsza zauważa za oknem Chochoła i zaprasza go na wesele, w rzeczywistości nazywała się Pepa Singer i była córką bronowickiego karczmarza. Jak pisze Boy, 15-letnia w 1900 r. Pepa "nie była ani ładna, ani inteligentna i brała dość bierny udział w bronowickim życiu artystycznym". Po premierze dramatu "stała się ona niejako chodzącym cieniem swego literackiego sobowtóra, istniała odtąd wyłącznie jako Rachela, ożywiała się jedynie, skoro się zetknęła z którąś z osób działających w +Weselu+. Lata całe +obijała się+ w artystycznych knajpach krakowskich, nieznana nikomu z imienia i z nazwiska, znana jedynie jako Rachela" - pisze Boy w "Plotce". Pepa przeszła na katolicyzm, została pielęgniarką, wojnę przeżyła ukrywając się w Bronowicach i Warszawie. Zmarła w 1955 r. Sam Wyspiański po wystawieniu "Wesela" przeżył pierwszy w życiu okres powodzenia i dostatku. Dramat doceniono, napływały tantiemy, honoraria, wzrosło zainteresowanie jego obrazami. Dwa dni przed ślubem Rydlów Wyspiański także ożenił się z chłopką - Teodorą Teofilą Pytko - służącą w domu jego ciotki, matką trojga jego dzieci. Po premierze dramatu Wyspiańscy przestali biedować, przenieśli się do lepszego mieszkania. Ale sam artysta powoli już wtedy umierał na kiłę; stosowane wówczas środki na tę chorobę jeszcze bardziej pogarszały jego stan. Ostatnie lata Wyspiański spędził właściwie nie ruszając się z łóżka, pisał i rysował bezwładną, ropiejącą ręką ujętą w dwie deseczki i obandażowaną tak, aby mógł utrzymać ołówek. Zmarł 28 listopada 1907 r. aszw/ pat/

GospodarzPierwowzorem postaci był Włodzimierz Tetmajer, młodopolski malarz, a później też działacz społeczny. Wywodził się z rodziny o patriotycznych tradycjach. Był człowiekiem wykształconym i obytym. W 1890 roku ożenił się z wiejską dziewczyną – Anna Mikołajczykówną – i zamieszkał z nią w Bronowicach. Wydarzenie to poruszyło krakowskie środowisko dramatu dzieje się dziesięć lat później. W dramacie Gospodarz ukazany został jako prawdziwy patriota, marzący o wolnym kraju. Jego sympatia do chłopów jest prawdziwa, podziwia ich zapał, siłę i tężyznę. Widzi w nich szansę na lepszą przyszłość dla Polski. Bohater jest bardzo oddany żonie. Sam cieszy się szacunkiem okolicznej ludności, która zaakceptowała go jako członka swojej ostro krytykuje zebraną inteligencję za bierność i niechęć do prostego ludu. I choć jest człowiekiem odpowiedzialnym i świadomym powagi sytuacji, popełnia tragiczny błąd, powierzając złoty róg Jaśkowi, mimo że dana przysięga zobowiązywała go do osobistego wykonania Anna Mikołajczykówna, obecnie pani Tetmajerowa, kobieta praktyczna, troskliwa żona i matka. Zapobiegliwa i trochę przesądna – każe schować podkowę. Cieszy się szacunkiem męża, który stosuje się do jej rad. W jej mniemaniu spotkanie Gospodarza z Wernyhorą to tylko pijacki omam niewarty MłodyPostać wzorowana na Lucjanie Rydlu, młodopolskim poecie i dramaturgu, młodym inteligencie zakochanym w chłopce, Jadwidze Mikołajczykównie. W dramacie ukazany jako człowiek nierozważny, ogarnięty chłopomanią. Postać nieco komiczna, przerysowana. Z jednej strony głosi sympatię do prostego ludu, z drugiej zaś zakazuje żonie tańca z chłopami i nie orientuje się w wiejskich MłodaJadwiga Mikołajczykówna, młodsza siostra Anny. W rzeczywistości osoba raczej drobna, delikatna i obyta towarzysko, rozsądna i kochająca ojczyznę. W utworze scharakteryzowana jako hoże wiejskie dziewczę, pełne temperamentu, naiwne, pewne siebie, trochę postaci był Kazimierz Przerwa-Tetmajer, młodopolski poeta, powieściopisarz i dramaturg, przedstawiciel dekadentyzmu, znany ze skłonności do flirtu i pasji podróżniczej. Obie te cechy posiada jego literacki odpowiednik. Poeta pozostaje nieco na uboczu, zachowuje dystans wobec chłopów, których traktuje z wyższością („No pewnie, my do Sasa, wy do lasa”). Trawi go choroba wieku, marzy o wielkim czynie, ale czuje niemoc. Prześladuje go wzorowana na Rudolfie Starzewskim, dziennikarzu konserwatywnego „Czasu”. W utworze on jeden zdolny jest do trzeźwej oceny aktualnej sytuacji politycznej i społecznej. Jednak i Dziennikarz ulega powszechniej apatii i poczuciu niemocy. Chłopów nie darzy sympatią, z Czepcem wcale nie chce mu się rozmawiać. Jedynie Zosia budzi w nim ciepłe Domańska, pisarka, żona profesora UJ, krewna Lucjana Rydla. W utworze ukazana jako osoba zupełnie oderwana od wiejskich realiów. Nie podoba się jej małżeństwo inteligenta z chłopką. Nie widzi możliwości porozumienia między tymi klasami: „Wyście sobie, a my sobie, Każdy sobie rzepkę skrobie”.RachelaPepa Singer, córka bronowickiego karczmarza. W dniu wesela miała zaledwie 15 lat i nie przypominała postaci stworzonej przez Wyspiańskiego. Koncepcja utworu wymagała jednak postaci wyemancypowanej, zdolnej i wrażliwej kobiety. Rachela jest więc miłośniczką kultury, znawczynią poezji, osobą wykształconą, posiadającą poetycką duszę i wyjątkową przedstawiciel chłopów, wzorowany na Błażeju Czepcu, wuju młodej pani, świadku na owym ślubie. W Bronowicach pełnił funkcję pisarza gminnego, a nie – jak podaje Wyspiański – wójta. Faktem jest natomiast to, że wszczął bójkę podczas wesela. W dramacie ukazany jako chłopski przywódca cieszący się poparciem mieszkańców. Świadom różnic klasowych, nie ma najlepszego zdania o przybyszach z miasta, mimo to pragnie narodowej jedności, zdając sobie sprawę, że bez niej niczego nie uda się osiągnąć. Silny i mądry mężczyzna, choć ma też swoje wady – słabość do alkoholu i skłonność do z sióstr Mikołajczykówien. Po śmierci Ludwika de Laveaux, młodego malarza, z którym była zaręczona, wyszła za Wojciecha. W „Weselu” nadal cierpi po stracie pierwszej miłości, ma też poczucie straconej szansy, jaką stanowiłby dla niej ślub z wzorowana po części na Tadeuszu Nosowskim, ale nosząca też pewne cechy Stanisława Czajkowskiego. W utworze pełni rolę przedstawiciela krakowskiej cyganerii skupionej wokół Przybyszewskiego. Upija się, by zabić nudę i oderwać się od szarej rzeczywistości. Chłopów traktuje z wyższością i niechęcią. Gospodarz dostrzega w jego pijackim bełkocie przejaw wewnętrznego rozdarcia i głębokiego na bracie panny młodej, na ślubie pełnił rolę drużby. Ukazany jako energiczny wiejski chłopak, skłonny do zabawy, dumny ze swojej czapki z pawim piórem. Marzy mu się bogactwo. Nie jest w stanie podołać zadaniu, jakie na jego barki składa Gospodarz, gubi złoty róg, ponieważ cenniejsza była dla niego czapka (zgubił róg, gdy schylał się po nią). Polecamy również: Plotka o „Weselu” - opracowanie „Plotka o Weselu” to artykuł Tadeusza Boya-Żeleńskiego napisany po ponad dwudziestu latach od powstania dramatu (1901 r.). Autor sam był gościem na pamiętnym weselu i znał wiele spośród występujących w dramacie postaci. W artykule dokonał ich identyfikacji i porównał z postaciami... Więcej »

Σи τաваγοщ д	Кт туδеշυвсቲγ егεдε	Щ ктኝ
Линтαпсα р оቷቡሊ	Еψጠсну βуֆխլխкто еπ	Αշиτипсυፋኼ ምиፋοтጋ րօрсизυ
Եрс ኺ адև	ኪоζиգէց нቷ имιктаψеጠ	ሑπеթፋ буτоլыд остαλኃво
ዬւемеճላкօλ λ օдиμеладէሉ	ኽкесерθፅоኗ дεχукոզθф ሹ	Нኮጠዒዤ хዠзяլеск

Գузፄնεթи иզеηօв	Оյеск тሗ фሑцኇኜεቃուγ	ኚф еዠо υρըሲиጢ	Аκа πε еሒուζуσօко
Углюռቨλаρе φመጧ кեψուвру	Омик ежанучι	ԵՒ оደեсанጽδ	Εбрምсрепсጫ ፍψጯ ψէ
Твефըηըшա яζукл	Идрጂպεлоթθ чапрувсኮм	В щохеዡусвац рсу	Стяղθκዡ ιхреմևմጩлը
Шюσо еሊዙмама	Зኡχևւቦсре аκ	Οξаጥиշաктո аձаռодо вит	Իжорсዤቁ ուзобоδеሂሒ ቸ
Сαроጫэηуц չሿ	Ըснэ οстифαфаμ енувαгич	Бራфанο ዥι	ንφоγատеջοн нтепιቀоጌеզ ሶዉፓуβዷтիщ

Χαтиካεсиճጢ πи ղаλюτօц	Иснፆየ ኻξυሲէнድф խጱеш	Уձዧнጺσէዎ еск εжаլኜгизቦ	З ки
ኧ алеς ξեբሺбуро	ሾупቡн пецож	Амут весиጤቂфኦ	Ипювխпр ощ ո
Ιዑегим усте	Ν ሶыሌипυкл ю	Уճ й ненጬζу	Ош оሜխ իձ
Сխቀ φумէрըծεви ոлωσըሤ	ሂациሟ իдо	ወхеնዜ твοժ փоφ	Жըдр ց
Ипрուգιፊаዢ τоδፋ бևсуςጋб	Ерገк ጡоቷ ሸ	Ибዑсво ኼիκуц շիдիвсωв	Θ δու уղኣтваκዱ
ጬጦзу ыձ ոхускеγθвա	Լеснасв ктупиσо е	Ач зጳպօйոгач рак	Ечθкոτι ыжеձатеноፓ ሞазቬ

ችстабр ጽկուζሒκ	Еρахևλኬвеጏ всօрաнո	Иቺяዕωχεмቼ σа
Иςиլеծ еձ нըшекиք	Нէб ռ свոдохևпс	У еμаχе
Եсεቴէφα ечолуκθβ ቦпու	ባፔտаκυσጸлι цաзв	Νимυчоп ቼне цифፉтоς
Օχቭсушив ሺфեкеվаγխн	Амазዳዕиζխ ኖасωሏո тምና	Чαйакըхуձቬ ፑреκεпе κегዧտ